دکتر علی‌اصغر هنرمند

چهار نقطه‌ عطف مهم «سیم‌کشی مغز» در طول عمر

عملکرد مغز ما در طول عمر یک خط صاف و ثابت نیست. می‌دانیم توانایی یادگیری و همین‌طور توانایی‌های ذهنی‌مان در طول زندگی مدام در حال تغییر است. حالا پژوهشگران یک توضیح احتمالی برای این موضوع پیدا کرده‌اند: ظاهراً ساختار ارتباطی یا همان سیم‌کشی مغز در سنین ۹، ۳۲، ۶۶ و ۸۳ سال وارد چهار نقطه […]

دکتر امیرحسین آرام

کیفیت هوا و سلامت روان: ارتباط آلودگی هوا با افزایش خودکشی‌ها؟

یک پژوهش منتشرشده در مجله Nature Sustainability با استفاده از داده‌های بلندمدت و روش‌های آماری پیشرفته، نقش بهبود کیفیت هوا را در کاهش نرخ خودکشی در چین بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد بدتر شدن کیفیت هوا با افزایش هفتگی «۲۵ درصدی» خودکشی‌های منجر به مرگ در جمعیت تحت پوشش همراه بوده و در مقابل، […]

دکتر امیرحسین آرام

افزایش هشداردهنده‌ی ۱۲برابری اختلال مصرف مواد روان‌محرک در جوانان آمریکایی: وضعیت ما چطور است؟

طی روزهای اخیر، در مداسکیپ خلاصهٔ خبری از یک مطالعهٔ تازه منتشر شده در JAMA Psychiatry دربارهٔ افزایش نگران‌کننده‌ی اختلال مصرف مواد روان‌محرک‌ (psychostimulants) در میان جوانان آمریکایی منتشر شده است. در این مطالعه، روند حدود ۲۰ سالهٔ اختلال مصرف «روان‌محرک‌های غیرکوکائینی» بررسی شده و نشان داده شده که شیوع تشخیص این اختلال (use disorder) […]

دسته‌بندی: اعصاب و روان

وقتی مغز وسط روز «دکمه شست‌وشو» را می‌زند!

تا به حال این تجربه را داشته‌اید که در طول روز برای لحظاتی به جایی خیره شوید و انگار دچار حالتی خلسه مانند شده‌اید؟ این وضعیت هنگامی که کم‌خوابی داریم و خسته هستیم بیشتر رخ می‌دهد و نامش را zoning out گذاشته‌اند. حالا پژوهشگران می‌گویند مشخص شده این وضعیت در واقع تلاش بدن برای سرویس‌ […]

آیا پیوند مدفوع به درمان افسردگی کمک می‌کند؟

در یک مطالعه‌ی تازه از محققان چینی که طی هفته‌های اخیر در مجله‌ی Frontiers in Psychiatry منتشر شده، مشخص شده که پیوند مدفوع می‌تواند به تقویت درمان افسردگی کمک کند! در این متاآنالیز، نقش پیوند مدفوع (FMT) در اختلالات خلقی، به‌ویژه افسردگی بررسی شده است. طی سال‌های اخیر می‌دانیم میان سلامت روده و سلامت روان […]

اوج ترکیب خرد، دانش و ثبات هیجانی انسان در چه سنی است؟

هر کدام از ما دارای توانایی‌های متعددی هستیم که آنها را به دسته‌بندی‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌کنند.برای مثال هوش سیال (Fluid intelligence) به معنی توانایی حل مسئله بدون تکیه بر دانش یا تجربه قبلی است و معمولا در اوایل دهه‌ی سوم زندگی یعنی حدود ۲۰ الی ۳۰ سالگی به اوج خود می‌رسد. اما این فقط یک […]

آیا داروی مشهور ریزش مو خطر افسردگی و خودکشی را افزایش می‌دهد!؟

فیناستراید که با نام‌های تجاری فیناید و فین پشیا هم در بازار ایران ارائه می‌شود، از دهه ۹۰ میلادی به‌عنوان دارویی برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و همچنین ریزش موی هورمونی در مردان، تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را دریافت کرده است. اما حالا شواهد علمی جدیدی منتشر شده که زنگ خطر را […]

آیا مصرف الکل مساویِ افزایش دمانس است!؟

یک مقاله‌ی تازه در BMJ با عنوان «مصرف الکل و خطر دمانس در جمعیت‌های متنوع» این پرسش را واکاوی کرده: الکل دقیقا چطور روی خطر دمانس اثر می‌گذارد و آیا این رابطه در جوامع مختلف فرق می‌کند؟ خلاصه‌ی کار چه بود؟پژوهشگران با مرور مطالعات اپیدمیولوژیک و شواهد موجود، داده‌های مصرف الکل و وقوع دمانس را […]

راز مغز پس از قطع عضو: چرا اندام‌های از دست‌رفته همچنان در ذهن زنده‌اند؟

افرادی که یک عضو از بدن‌شان (مثل دست یا پا) قطع می‌شود، همچنان دچار احساس درد در همان اندام از دسته رفته می‌شوند. انگار که آن عضو هنوز سر جایش است. چیزی که به آن «درد عضو خیالی» (Phantom pain) می‌گویند. البته این درد واقعی است و خیال یا تلقین نیست و یکی از مشکلات […]

برای نخستین بار در تاریخ: بیماری هانتینگتون درمان شد

بیماری هانتینگتون یکی از بی‌رحم‌ترین و ویرانگرترین بیماری‌ها است که به صورت ارثی منتقل می‌شود. علائم آن معمولا بین ۳۰ تا ۵۰ سالگی شروع می‌شود: فرد مبتلا دچار حرکات ناهماهنگ غیرارادی می‌شود و همراه با آن توانایی‌های ذهنی هم کاهش پیدا می‌کند و متاسفانه به‌تدریج منجر به مرگ می‌شود. حالا به‌نظر می‌رسد برای این بیماری […]

چای سبز و خلق بهتر: آیا نوشیدنی سنتی می‌تواند افسردگی را کاهش دهد؟

در یک مطالعه‌ی جالب در ژاپن، ارتباط مصرف چای سبز و علائم افسردگی در میان کارکنان بررسی شد. به گفته‌ی محققان، هدف اصلی ارزیابی اثر یک نوشیدنی سنتی و رایج در شرق آسیا (چای سبز) بر وضعیت روانی و به‌ویژه حس افسردگی بود. روش کار چگونه بود؟داده‌های مربوط به عادات غذایی، سبک زندگی و سلامت […]

افزایش ریسک خودکشی در صورت مصرف نوشابه‌های انرژی‌زا در مقایسه با قهوه!؟

به‌تازگی نتایج یک پژوهش (از نوع متاآنالیز) روی بیش از یک و نیم میلیون نفر نشان داده که قهوه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا از نظر ارتباط با خطر خودکشی، الگوهای متفاوتی دارند. این پژوهش نشان داده که مصرف نوشیدنی‌های انرژی‌زا، حتی یک قوطی در ماه با افزایش خطر «افکار خودکشی» و «اقدام به خودکشی» همراه بوده […]

رازهای مغز در لحظات شگفتی: وقتی طبیعت، هنر و مراقبه «ذهن» را بازتنظیم می‌کنند

آیا تا‌به‌حال لحظاتی را تجربه کرده‌اید که در آن، مرز میان خودتان و جهان اطراف محو شده باشد؟ مثلا در سکوت یک جنگل زیبا بعد از باران قدم زده باشید، به آسمان پرستاره زل زده باشید یا غرق شنیدن یک قطعه‌ی موسیقی دلنشین شده باشید؟ طوری که احساس کنید وجودتان در چیزی بزرگ‌تر حل شده […]

تایید داروی تزریقی Ajovy برای پیشگیری‌ از میگرن در کودکان و نوجوانان

داروی فِرِمانزومَب (Fremanezumab-vfrm) با نام تجاری ایجووی (Ajovy) که توسط شرکت دارویی تِوا (Teva) تولید می‌شود، از سال ۲۰۱۸ به عنوان داروی تزریقیِ پیشگیری‌ از میگرن بزرگسالان، مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکا قرار گرفته بود. حالا FDA مصرف این دارو را برای پیشگیری از میگرن اپیزودیک در کودکان و نوجوانان با سن ۶ […]

تولبروتینیب (Tolebrutinib): داروی جدیدی که درمان اِم‌اِس را متحول می‌کند؟

اخیراً دارویی به نام تولِبروتینیب (Tolebrutinib) توسط شرکت سانوفی معرفی شده که می‌تواند مستقیماً مسیرهای بیماری‌زای مرتبط با ام‌اس را در مغز و نخاع هدف قرار دهد؛ چیزی که تا به امروز هیچ‌کدام از داروهای رایج ام‌اس قادر به انجامش نبوده‌اند. ام‌اس چیست؟ ام‌اس (مالتیپیل اسکلرزویس) بیماری‌ پیش‌رونده‌ای است که در آن، سیستم ایمنی بدن […]

خواب بهتر با تحرک بیشتر: تاثیر فوق‌العاده‌ی یوگا، دویدن و پیاده‌روی بر درمان بی‌خوابی

در حال حاضر درمان شناختی‌ ـ رفتاری (CBT) و داروهای خواب‌آور، رایج‌ترین گزینه‌ها برای مدیریت اختلال بی‌خوابی محسوب می‌شوند. اما حالا یک متاآنالیز جدید نشان داده که برخی فعالیت‌های بدنی مثل یوگا، دویدن و پیاده‌روی هم می‌توانند به‌اندازه‌ یا حتی بیشتر از این روش‌های درمانی مؤثر باشند! در واقع بسیاری از افراد به دلیل دشواری […]

چرا بعضی صبح‌ها «خسته» از خواب بیدار می‌شویم و راهکار چیست؟

بسیاری از افراد دوست دارند صبح‌ها سرحال و پرانرژی از خواب بیدار شوند، اما رسیدن به این هدف همیشه آسان نیست! مطالعه‌ تازه‌ای نشان می‌دهد که برخلاف تصور رایج، راز شاداب بیدار شدن لزوما در مواردی مثل زود خوابیدن، انجام روتین شبانه یا دوری از صفحه‌نمایش‌ها پیش از خواب نیست. در این مطالعه، پژوهشگران از […]

آیا اسید اوریک بالا از افسردگی محافظت می‌کند!؟

در یک مطالعه جدید و جالب که در Medscape منتشر شده، سطوح بسیار بالای اسید اوریک سرم با حدود 15 درصد کاهش خطر افسردگی در بزرگسالان، در مقایسه با سطوح پایین، مرتبط بود! این مطالعه مقطعی بر اساس داده‌های 37,033 شرکت‌کننده در نظرسنجی ملی سلامت و تغذیه ایالات متحده (NHANES) از سال 2005 تا 2020 […]

ارتباط میان دیدن کابوس و عدم تحمل لاکتوز!

اگر می‌خواهید خواب خوبی داشته باشید، در مورد وعده‌ی شام، دو قانون مهم وجود دارد: ۱- شام باید تا حد ممکن سبک باشد. ۲- بین آن و زمان خواب، حداقل سه ساعت فاصله باشد. اما حالا به نظر می‌رسد حداقل در مورد برخی افراد باید یک قانون سوم را هم اضافه کرد: ۳- اگر مشکل […]

هشت راهکار برای افزایش تمرکز در شرایط جنگ و بحران

در شرایط جنگ همه‌ی ما دچار کاهش شدید تمرکز شده‌ایم. در جنگ و دیگر حوادث مشابه، ذهن انسان به‌شدت درگیر ترس، اضطراب، و اطلاعات متناقض می‌شود.  این وضعیت، تمرکز، تصمیم‌گیری، و حتی ساده‌ترین فعالیت‌های روزمره را به شدت مختل می‌کند.  با این حال، یادگیری برخی راهکارهای علمی برای حفظ تمرکز می‌تواند توانایی مقابله و واکنش […]

چرا برخی افراد واقعا به خواب کمتری نسبت به دیگران نیاز دارند؟ 

داشتن خواب کافی و با کیفیت یکی از مهم‌ترین عوامل سلامت و بهره‌وری است. ولی برخی افراد به کم خوابیدن افتخار می‌کنند! اینها کم‌خوابی را نشانه‌ای از بهره‌وری و قدرت تلقی می‌کنند و «ادعای» کم خوابیدن دارند، در حالی که چنین الگویی در افراد عادی به‌ندرت پایدار می‌ماند. اما در این میان یک گروه دیگر […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر