دکتر علی‌اصغر هنرمند

مرکز ناامیدی در مغز کجاست؟ کشف سلول‌هایی که فقط ناکامی را می‌فهمند!

تا به حال پیش آمده بعد از یک شیفت کاری طولانی و خسته‌کننده، با شوقِ خوردن غذای محبوبتان که از دیشب در یخچال مانده به خانه برسید، اما با یک ظرف خالی مواجه شوید؟ (بله، دردناک است!) آن حس سرخوردگی و اُفتِ خلقی که در آن لحظه تجربه می‌کنید، صرفاً یک واکنش احساسیِ زودگذر نیست؛ […]

دکتر علی‌اصغر هنرمند

ارتباط عجیب «سردرد ناشی از بستنی» و ابتلا به میگرن!

احتمالا شما هم هنگام خوردن بستنی یا هر چیز سرد دیگر احساس سردرد را تجربه کرده‌اید؟ جالب است بدانید که این مشکل شیوع زیادی دارد، اما همه لزوما به آن دچار نمی‌شوند. در واقع این سردرد چندثانیه‌ای، می‌تواند حقایق مهمی درباره حساسیت سیستم عصبی شما و حتی احتمال ابتلایتان به میگرن را فاش کند. سردرد […]

دکتر علی‌اصغر هنرمند

بازگشت جوانی به مغز با اسپری بینی؟ بررسی دستاوردی جدید

محققان دانشگاه تگزاس ای‌‌اند‌ام (Texas A&M) یک اسپری بینی آزمایشی توسعه داده‌اند که می‌تواند روند پیری مغز را معکوس کند. نتایج نشان می‌دهد دریافت تنها دو دوز از این دارو برای کاهش چشمگیر و ماندگار التهاب و بازیابی انرژی سلولی کافی است. عبور از سد خونی-مغزی و مکانیسم اثر این اسپری حاوی ذرات میکروسکوپی به […]

دسته‌بندی: اعصاب و روان

هنر خویشتن‌داری استراتژیک: چه زمانی مقاومت کنیم و کی تسلیم لذت‌ها شویم؟

ما هر روز با وسوسه‌ها و خواسته‌های بی‌شماری روبه‌رو می‌شویم: مثلا دل‌مان می‌خواهد قسمت بعدی سریال را ببینیم، یک گجت جدید از اینترنت بخریم یا آن تکه کیک شکلاتی خوش‌مزه را قورت دهیم! اما آیا مقاومت در برابر تک‌تک این خواسته‌ها (یا دست‌کم بیشتر آن‌ها) نشانه اراده‌ی بالا و خویشتن‌داری ماست؟ آیا این کار در […]

مثل یک شیر زندگی کنید: چرا استراحت کردن بخشی از کار و فعالیت شماست؟

رایان دوریس مدیرعامل مجموعه‌ای است که به پژوهش و آموزش درباره «وضعیت فلو» (Flow State) می‌پردازد. حالت جریان (flow state) به وضعیتی اشاره دارد که افراد در انجام یک کار غرق می‌شوند. در این حالت فرد کاملا متمرکز می‌ماند و معمولا متوجه گذر زمان نیست. در این وضعیت خلاقیت، یادگیری و بهره‌وری به‌طور چشمگیری افزایش […]

سایکوز هوش مصنوعی: وقتی چت‌بات‌ها به جای کمک، آتش هذیان را تندتر می‌کنند و آنچه پزشکان باید بدانند

چند وقتی است که گزارش‌هایی از یک پدیده‌ی نگران‌کننده افزایش یافته: افرادی که بعد از درگیریِ افراطی با چت‌بات‌ها، علائمی شبیه به روان‌پریشی (Psychosis) پیدا کرده‌اند یا علائم قبلی‌شان تشدید شده است. این ماجرا را در رسانه‌ها با اسم‌هایی مثل «سایکوز چت‌جی‌پی‌تی» یا «سایکوز هوش مصنوعی» می‌بینید. اما اجازه دهید یک نکته‌ی مهم را همان […]

چرا گاهی چند دقیقه قبل از به صدا درآمدن آلارم از خواب بیدار می‌شویم؟

احتمالاً برای شما هم پیش آمده که دقایقی قبل از زنگ خوردن آلارم، از خواب بیدار شده باشید؛ بدون هیچ صدای خارجی یا محرک مشخصی. انگار بدن‌تان خودش متوجه شده که زمان بیدار شدن رسیده است. این تجربه شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما در واقع اتفاقی نیست. عامل اصلی این پدیده […]

بیش از نیمی از قربانیان خودکشی هیچ علائم هشدار‌دهنده‌ای ندارند!

خیلی از خانواده‌هایی که عزیزی را به خاطر خودکشی از دست می‌دهند، خود را سرزنش می‌کنند و از خود می‌پرسند: «چطور متوجه نشدیم که ممکن است چنین اتفاقی بیفتد؟» حالا یک پژوهش تازه که نتایج آن در ژورنال JAMA منتشر شده، نشان داده که در بسیاری از این موارد، هیچ علامت واضحی از پیش وجود […]

چرا بدن ما زیر بار استرس‌های بی‌پایان کم می‌آورد؟

دو پژوهشگر به نام‌های «کالین شاو» و «دنیل لانگمن» در یک تحلیل به یک نکته‌ی مهم پرداخته‌اند: سرعت تغییر جهان بسیار بیشتر از سرعت انطباق بیولوژی انسان است و این موضوع، سلامت ما را به‌شدت تحت تاثیر قرار داده است. آنها می‌گویند که بدن انسان طی هزاران سال برای دنیایی پر از تحرک، تماس مستقیم […]

برای نخستین بار: کشف یک «ژن خاص» عاملِ ابتلا به بیماری روان

دانشمندان برای نخستین بار یک ژنِ خاص پیدا کرده‌اند که می‌تواند مستقیماً باعث بروز بیماری روانی شود. در این پژوهش، تغییرات در ژنی به نام GRIN2A با بروز علائم روان‌پزشکی، به‌ویژه اسکیزوفرنی زودهنگام (در کودکی یا اوایل نوجوانی) مرتبط شده.  تصور فعلی این است که اختلالات روانی مثل افسردگی ماژور یا اسکیزوفرنی، نتیجه‌ی تأثیر صدها […]

چهار نقطه‌ عطف مهم «سیم‌کشی مغز» در طول عمر

عملکرد مغز ما در طول عمر یک خط صاف و ثابت نیست. می‌دانیم توانایی یادگیری و همین‌طور توانایی‌های ذهنی‌مان در طول زندگی مدام در حال تغییر است. حالا پژوهشگران یک توضیح احتمالی برای این موضوع پیدا کرده‌اند: ظاهراً ساختار ارتباطی یا همان سیم‌کشی مغز در سنین ۹، ۳۲، ۶۶ و ۸۳ سال وارد چهار نقطه […]

کیفیت هوا و سلامت روان: ارتباط آلودگی هوا با افزایش خودکشی‌ها؟

یک پژوهش منتشرشده در مجله Nature Sustainability با استفاده از داده‌های بلندمدت و روش‌های آماری پیشرفته، نقش بهبود کیفیت هوا را در کاهش نرخ خودکشی در چین بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد بدتر شدن کیفیت هوا با افزایش هفتگی «۲۵ درصدی» خودکشی‌های منجر به مرگ در جمعیت تحت پوشش همراه بوده و در مقابل، […]

افزایش هشداردهنده‌ی ۱۲برابری اختلال مصرف مواد روان‌محرک در جوانان آمریکایی: وضعیت ما چطور است؟

طی روزهای اخیر، در مداسکیپ خلاصهٔ خبری از یک مطالعهٔ تازه منتشر شده در JAMA Psychiatry دربارهٔ افزایش نگران‌کننده‌ی اختلال مصرف مواد روان‌محرک‌ (psychostimulants) در میان جوانان آمریکایی منتشر شده است. در این مطالعه، روند حدود ۲۰ سالهٔ اختلال مصرف «روان‌محرک‌های غیرکوکائینی» بررسی شده و نشان داده شده که شیوع تشخیص این اختلال (use disorder) […]

وقتی مغز وسط روز «دکمه شست‌وشو» را می‌زند!

تا به حال این تجربه را داشته‌اید که در طول روز برای لحظاتی به جایی خیره شوید و انگار دچار حالتی خلسه مانند شده‌اید؟ این وضعیت هنگامی که کم‌خوابی داریم و خسته هستیم بیشتر رخ می‌دهد و نامش را zoning out گذاشته‌اند. حالا پژوهشگران می‌گویند مشخص شده این وضعیت در واقع تلاش بدن برای سرویس‌ […]

آیا پیوند مدفوع به درمان افسردگی کمک می‌کند؟

در یک مطالعه‌ی تازه از محققان چینی که طی هفته‌های اخیر در مجله‌ی Frontiers in Psychiatry منتشر شده، مشخص شده که پیوند مدفوع می‌تواند به تقویت درمان افسردگی کمک کند! در این متاآنالیز، نقش پیوند مدفوع (FMT) در اختلالات خلقی، به‌ویژه افسردگی بررسی شده است. طی سال‌های اخیر می‌دانیم میان سلامت روده و سلامت روان […]

اوج ترکیب خرد، دانش و ثبات هیجانی انسان در چه سنی است؟

هر کدام از ما دارای توانایی‌های متعددی هستیم که آنها را به دسته‌بندی‌های مختلفی تقسیم‌بندی می‌کنند.برای مثال هوش سیال (Fluid intelligence) به معنی توانایی حل مسئله بدون تکیه بر دانش یا تجربه قبلی است و معمولا در اوایل دهه‌ی سوم زندگی یعنی حدود ۲۰ الی ۳۰ سالگی به اوج خود می‌رسد. اما این فقط یک […]

آیا داروی مشهور ریزش مو خطر افسردگی و خودکشی را افزایش می‌دهد!؟

فیناستراید که با نام‌های تجاری فیناید و فین پشیا هم در بازار ایران ارائه می‌شود، از دهه ۹۰ میلادی به‌عنوان دارویی برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و همچنین ریزش موی هورمونی در مردان، تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را دریافت کرده است. اما حالا شواهد علمی جدیدی منتشر شده که زنگ خطر را […]

آیا مصرف الکل مساویِ افزایش دمانس است!؟

یک مقاله‌ی تازه در BMJ با عنوان «مصرف الکل و خطر دمانس در جمعیت‌های متنوع» این پرسش را واکاوی کرده: الکل دقیقا چطور روی خطر دمانس اثر می‌گذارد و آیا این رابطه در جوامع مختلف فرق می‌کند؟ خلاصه‌ی کار چه بود؟پژوهشگران با مرور مطالعات اپیدمیولوژیک و شواهد موجود، داده‌های مصرف الکل و وقوع دمانس را […]

راز مغز پس از قطع عضو: چرا اندام‌های از دست‌رفته همچنان در ذهن زنده‌اند؟

افرادی که یک عضو از بدن‌شان (مثل دست یا پا) قطع می‌شود، همچنان دچار احساس درد در همان اندام از دسته رفته می‌شوند. انگار که آن عضو هنوز سر جایش است. چیزی که به آن «درد عضو خیالی» (Phantom pain) می‌گویند. البته این درد واقعی است و خیال یا تلقین نیست و یکی از مشکلات […]

برای نخستین بار در تاریخ: بیماری هانتینگتون درمان شد

بیماری هانتینگتون یکی از بی‌رحم‌ترین و ویرانگرترین بیماری‌ها است که به صورت ارثی منتقل می‌شود. علائم آن معمولا بین ۳۰ تا ۵۰ سالگی شروع می‌شود: فرد مبتلا دچار حرکات ناهماهنگ غیرارادی می‌شود و همراه با آن توانایی‌های ذهنی هم کاهش پیدا می‌کند و متاسفانه به‌تدریج منجر به مرگ می‌شود. حالا به‌نظر می‌رسد برای این بیماری […]

چای سبز و خلق بهتر: آیا نوشیدنی سنتی می‌تواند افسردگی را کاهش دهد؟

در یک مطالعه‌ی جالب در ژاپن، ارتباط مصرف چای سبز و علائم افسردگی در میان کارکنان بررسی شد. به گفته‌ی محققان، هدف اصلی ارزیابی اثر یک نوشیدنی سنتی و رایج در شرق آسیا (چای سبز) بر وضعیت روانی و به‌ویژه حس افسردگی بود. روش کار چگونه بود؟داده‌های مربوط به عادات غذایی، سبک زندگی و سلامت […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر