۰۸ دی ۱۴۰۲ دکتر علی‌اصغر هنرمند

معرفی کتاب «رفتار»: بررسی زیست شناختی بهترین و بدترین رفتار انسان

به نظر شما منشا رفتارهای ما از کجاست؟ چه چیزی سبب می‌شود در برخی شرایط عاقلانه عمل کنیم و گاهی اوقات بسیار غیرمنطقی باشیم؟ آیا منشا آن در روان ما است یا در هورمون‌های ما؟ اگر علاقمند هستید در این رابطه اطلاعات جامعی به‌دست آورید، به شما پیشنهاد می‌کنم کتاب «رفتار» نوشته‌ی دکتر ساپولسکی را مطالعه کنید.

این کتاب اخیرا به فارسی ترجمه شده و یک نسخه‌ی آن توسط ناشر برای من ارسال شده است. دکتر ساپولسکی را از قبل می‌شناختم، او استاد دانشگاه استنفورد و یکی از پژوهشگران و نویسنده‌های بسیار شناخته شده در حوزه علوم‌اعصاب است و در این مورد چندین کتاب پرفروش دارد.

کتاب «رفتار» حدود ۷۰۰ صفحه است و به خاطر ضخامتش معمولا جزو کتاب‌هایی قرار می‌گیرد که برای «با کلاس بودن» آن در کتابخانه‌مان قرار می‌دهیم، ولی در عمل آن را نمی‌خوانیم. اما این از آن نوشته‌هایی است که باید آن را در گذر زمان و به‌تدریج مطالعه کنید و به هر فصلش اجازه دهید تا در ذهن‌تان جا بیفتد. چون پر از نکات آموزنده و بسیار متنوع است.

اجازه دهید یک مثال از متن کتاب برایتان ذکر کنم:
اصطلاح «سندرم پیش از قاعدگی» در سال ۱۹۵۳ ابداع شد و بر اساس گزارشی بود که در آن معلوم شد مجرمان زن، بیشتر جنایات خودشان را در روزهای منتهی به قاعدگی‌شان مرتکب شده‌اند. در یک مدرسه شبانه‌روزی هم مشخص شد که بخش قابل توجهی از اخطارهای دانش‌آموزان در رابطه با تخلفات رفتاری آنها در دوران پیش از قاعدگی است.

حتی در سال ۱۹۸۰ وکیل خانم سندی کرادوک که همکارش را به قتل رسانده بود، توانست بابت این موضوع در مجازات وی تخفیف بگیرد. خانم کرادوک بیش از ۳۰ محکومیت قبلی برای دزدی، ایجاد آتش سوزی و حمله داشت. اما یک عادت وی به کمکش آمد: او یک دفترچه خاطرات داشت که هر روز در آن روزمره نویسی می‌کرد. تاریخ انجام اعمال خشونت آمیز و روزهای پیش از قاعدگی اون چنان با هم تطابق داشت که دادگاه او را تحت عفو مشروط با درمان پروژسترون قرار داد! در ادامه داستان جالب‌تر هم می‌شود: مدتی بعد از آزادی، پزشک خانم کرادوک میزان پروژسترون او را کاهش داد و چند روز بعد او در تلاش برای چاقو زدن به یک شخص دستگیر شد! نتیجه البته یک عفو مشروط دیگر بود با پروژسترون بالاتر…

این فقط یک نمونه از ده‌ها و شاید صدها روایت جالبی است که در کتاب «رفتار» با آن مواجه می‌شوید. برای مثال در این کتاب می‌فهمیم که رکود اقتصادی چگونه باعث افزایش بدرفتاری با همسر و کودک می‌شود، چرا نوجوان‌ها نسبت به دیگر افراد خطرپذیری بیشتری دارند، تفاوت فرهنگ‌های جمع‌گرا نسبت به فرهنگ‌های فردگرا چیست، چرا بچه‌ میمون‌های نر، بازی با اسباب‌بازی‌های پسرانه را ترجیح می‌دهند و چرا «برنج»، در فرهنگ شرق آسیا نقشی کلیدی ایفا می‌کند.

متن کتاب در بعضی جاها کمی ثقیل و تخصصی می‌شود. اما تلاش شده اصطلاحات و نکات فنی تا حد ممکن به زبان قابل فهم شرح داده شود. عرفان شیرمحمدی هم با ترجمه‌ی خوب کتاب، متنی روان و خواندنی در اختیارمان قرار داده است. شاید بخش‌هایی که جزییات زیست‌شناسی و فیزیولوژی شرح داده می‌شود، بیشتر برای علاقمندان علوم تجربی جذاب باشد، اما اگر به این جزئیات علاقه ندارید، می‌توانید از بخش‌های فنی با دور تند عبور کرده و نگاه جامع کتاب به موضوع «رفتار» انسان را دنبال کنید.

نسخه چاپی کتاب از سایت نشر نوین قابل سفارش است و با کیفیتی خوب، چاپ و صحافی شده است. نسخه الکترونیکی آن هم در سایت‌هایی مانند طاقچه در دسترس شما است. خوب است بدانید که این کتاب در سایت goodreads هم با بیش از ۲۰ هزار رای، امتیاز ۴.۴ (از پنج) را دریافت کرده‌ است.

مطالب مرتبط

چرا «تمرین‌های قدرتی» و «عضله سازی» بهترین کاری است که می‌توانید برای سلامت‌تان انجام دهید؟

پادکست را می‌توانید در پلت‌فرم‌های زیر هم گوش کنید: ما برای مراقبت از سلامت‌مان ممکن است کارهای مختلفی انجام دهیم: مثلا رژیم غذایی سالمی داشته باشیم، مکمل‌ و ویتامین مصرف کنیم یا از مصرف دخانیات خودداری کنیم. همه با این راهکارها آشنا هستیم. اما نکته‌ای که اغلب افراد نمی‌دانند این است که تمام این راهکارها […]

تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1

قبلا در «آپدیت ام دی» در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن زیاد صحبت کرده‌ایم. در میان آنها یک دسته دارویی خاص طی چند سال گذشته محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. اینها جزو یک کلاس دارویی به نام «آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱» یا به طور خلاصه «آگونیست GLP1» هستند. جالب است بدانید اغلب این […]

آشنایی با مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از سرطان

پادکست را می‌توانید در پلت‌فرم‌های زیر هم گوش کنید: سالانه بیش از ۱۸ میلیون مورد جدید سرطان در دنیا رخ می‌دهد که سهم کشور ایران بیش از ۱۸۰۰۰۰ مورد جدید است. جالب است بدانیم از هر سه نفر، یک نفر در طول عمر خود مبتلا به سرطان می‌شود و از هر ۴ نفر، یک نفر […]

آیا هوش مصنوعی جایگزین پزشکی و طبابت می‌شود؟

اگر از هوش مصنوعی‌های پرطرفدار فعلی (مثلا ChatGPT) بپرسید که آیا «آنها جایگزین پزشکی می‌شوند؟» به شما پاسخ می‌دهد: خیر! هوش مصنوعی به هیچ عنوان جایگزین پزشک نخواهد شد و فقط ابزاری است که به پزشکان در تشخیص و درمان بیماری‌ها «کمک» خواهد کرد. اما آیا باید این پاسخ را «باور» کنیم؟ به‌ویژه اینکه می‌دانیم […]

۱۰ توصیه برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی توسط نوجوانان

شبکه‌های اجتماعی روی ذهن و جسم ما اثرات مثبت و منفی زیادی برجای گذشته‌اند و نمی‌توان آن را کتمان کرد. اما این تاثیر در نوجوانان بسیار بیشتر و مهم‌تر بوده است. به همین خاطر انجمن روانشناسی آمریکا یک دستورالعمل شامل ۱۰ توصیه برای استفاده نوجوانان از شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده است. آنها معتقدند آموزش استفاده […]

پاسخ به پرسش‌های رایج در رابطه با ارتقای سلامت و طول عمر

مطلب روز گذشته در مورد برایان جانسون و تلاش‌های این شخص با واکنش‌های زیادی مواجه و پرسش‌های زیادی به سمت من سرازیر شد. اینجا تلاش کرده‌ام به مهم‌ترین آنها پاسخ دهم: آشنایی با مفهوم لانجویتی Longevity:موضوع «طول عمر» همیشه برای انسان جذاب بوده اما طی چند دهه گذشته و‌ به‌ویژه چند سال اخیر، نگاه علم […]

مطالب داغ

تایید نخستین ژن درمانی برای دیستروفی دوشن در کودکان ۴ و ۵ ساله

چند هفته پیش در آپدیت ام دی از این احتمال صحبت کردیم که نخستین ژن درمانی برای مبتلایان دیستروفی عضلانی دوشن مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکا قرار بگیرد و این اتفاق بالاخره ساعاتی قبل رخ داد و این درمان برای کودکان ۴ و ۵ ساله تایید شد. البته این تاییدیه به صورت محدود […]

تایید یک گجت پوشیدنی برای پیشگیری از کاهش تراکم استخوان در خانم‌ها

این یک وسیله‌ی پوشیدنی است که با نام اوستئوبوست (Osteoboost) به بازار عرضه شده و با ایجاد لرزش‌های خفیف به پیشگیری از پوکی استخوان کمک می‌کند. حالا سازمان غذا و داروی آمریکا استفاده از این گجت را برای خانم‌ها در دوران پس از زادبس (یائسگی) تایید کرده است. این ابزار فقط با نسخه پزشک و […]

نتایج امیدوار کننده تست خون Galleri برای تشخیص سرطان

پژوهشگران نوعی تست خون ابداع کرده‌اند که می‌گویند بیش از ۵۰ نوع سرطان را شناسایی می‌کند. این تست روی ۵۰۰۰ بیمار مشکوک به سرطان مورد آزمایش قرار گرفته و از هر سه مورد، سرطان موفق به تشخیص دو مورد آنها شده است. ضمن اینکه در ۸۵ درصد افرادی که تست‌شان مثبت شده نوع سرطان هم […]

تولید جنین آزمایشگاهی بدون اسپرم و تخمک با هدف کمک به تحقیقات ناباروری

طی دو روز گذشته اخبار مربوط به ساخت نخستین «جنین مصنوعی بدون استفاده از اسپرم و تخمک» سر و صدای زیادی ایجاد کرد و به‌ویژه رسانه‌های غیر تخصصی روی آن مانور زیادی داده شد. جنین‌های تولیدی تنها چند روز عمر دارند و با کمک سلول‌های بنیادی جنینی تولید شده‌اند. آنها هنوز به حدی تکامل پیدا […]

مطالب پربازدید

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

این روزها داروهای کاهش وزنی که با اثر روی گیرنده GLP1 عمل می‌کنند، طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند و سماگلوتید (semaglutide) در خط مقدم آنها است. حالا یک داروی دیگر به نام تیرزپاتید (Tirzepatide) هم احتمالا به لیست داروهای لاغری اضافه خواهد شد و این یکی حتی از سماگلوتید هم بهتر عمل می‌کند. این دارو در […]

تایید داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) برای کاهش وزن توسط سازمان غذا و داروی آمریکا

اواخر اردیبهشت از نتایج قابل توجه داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) در کاهش وزن صحبت کردیم. حالا سرانجام استفاده از این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای دو گروه از افراد مورد تایید قرار گرفته است: ۱- افراد چاق (دارای BMI بالای ۳۰)
۲- افرادی که دارای اضافه وزن هستند (BMI بالای ۲۷) و یکی از […]

آشنایی با مهم‌ترین علائم و نشانه‌های ابتلا به ویروس کرونای JN.1

ویروس JN.1 کرونا با سرعت زیادی در حال انتشار است و به گفته متخصصین، علائم و نشانه‌های ابتلا به این ویروس تا حدی با دیگر واریانت‌ها کووید متفاوت است. به نظر می‌رسد که سرعت انتشار این ویروس از نوع اُمیکرون بیشتر بوده اما شدت علائم ابتلا به آن در مقایسه با اُمیکرون خفیف‌تر است. در […]

آیا یک پزشک استرالیایی موفق به درمان تومور مغزی شده است؟

پروفسور ریچارد اسکولیر یک پاتولوژیست متخصص در حوزه‌ی سرطان پوست است که در استرالیا زندگی می‌کند و پژوهش‌های او به همراه همکارش سبب نجات جان هزاران نفر از این بیماری شده. حدود یک سال قبل دکتر اسکولیر متوجه شد خودش به نوعی سرطان مغز مبتلا شده. یک نوع خاص از تومور گلیوبلاستوما که به‌قدری مهاجم […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
لوگو انجمن پزشکان عمومی کرمان
انجمن پزشکان عمومی کرمان
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
لوگو انجمن پزشکان عمومی اردبیل
انجمن پزشکان عمومی اردبیل
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر