به مناسبت ۱۴۰ سالگی «کاسیمیر فونک»: کاشف ویتامین
روز گذشته لوگوی گوگل به مناسبت صد و چهلمین سالگرد تولد کاسیمیر فونک (Casimir Funk) به تصویری از او تغییر پیدا کرده بود.
اسم آقای فونک برای اغلب افراد ناآشنا است. اما او زیستشیمیدانی بود که برای نخستین بار متوجه شد موادی وجود دارند که برای حیات ما ضروری هستند و برای آنها نام vital amines را پیشنهاد کرد که به تدریج تبدیل به «ویتامین» شد!
کاسیمیر فونک متولد لهستان بود و در دوران تحصیل با نتایج یک پژوهش برخورد کرد که در آن معلوم شده بود افرادی که برنج قهوهای مصرف میکنند، کمتر از دیگران به بیماری بری-بری دچار میشوند.
بری-بری بیماری است که این روزها کمتر دیده میشود و به خاطر کمبود ویتامین B1 بهوجود میآید.
او مصمم شد تا کشف کند چه چیزی داخل برنج قهوهای وجود دارد که از بروز بری-بری پیشگیری میکند. نتیجه تلاشهای او کشف نیاسین (ویتامین B3) و تیامین (ویتامین B1) بود.
نخستین مقاله علمی او سال ۱۹۱۱ منتشر شد. اما فونک معتقد بود ویتامینهای بیشتری وجود دارند که هنوز کشف نشدهاند. در سال ۱۹۱۲ او مقالهی دیگری منتشر کرد که در آن به وجود حداقل ۴ ویتامین اشاره میکرد که یکی از آنها ویتامین C بود.
کاسیمیر فونک تا زمان مرگش در سال ۱۹۶۷ خدمات زیادی به علم تغذیه و پزشکی کرد. پژوهشهای او زیربنایی شد که نتیجهاش کشف ۱۳ ویتامین شد. ویتامینهایی که امروزه تقریبا همهجا در دسترسمان قرار دارند.
