۱۶ آذر ۱۴۰۴ دکتر علی‌اصغر هنرمند

برای نخستین بار: کشف یک «ژن خاص» عاملِ ابتلا به بیماری روان

دانشمندان برای نخستین بار یک ژنِ خاص پیدا کرده‌اند که می‌تواند مستقیماً باعث بروز بیماری روانی شود.

در این پژوهش، تغییرات در ژنی به نام GRIN2A با بروز علائم روان‌پزشکی، به‌ویژه اسکیزوفرنی زودهنگام (در کودکی یا اوایل نوجوانی) مرتبط شده. 

تصور فعلی این است که اختلالات روانی مثل افسردگی ماژور یا اسکیزوفرنی، نتیجه‌ی تأثیر صدها یا هزاران تغییر ژنتیکی و عوامل محیطی است که با هم تعامل دارند.

اما این مطالعه نشان می‌دهد که در مورد GRIN2A ممکن است یک ژنِ واحد به‌تنهایی عامل بیماری باشد.

از نظر عملکرد، GRIN2A بخشی از گیرنده‌های گلوتامات در مغز را کُد می‌کند؛ گیرنده‌هایی که در فعالیت تحریک‌کننده‌ی نورون‌ها نقش دارند و اختلال در آن‌ها با صرع و اسکیزوفرنی در ارتباط است.

البته تعداد بیماران این پژوهش کم بوده و فعلا نتیجه‌گیری‌ها محدود است، اما این یافته‌ها نشان می‌دهد که همه‌ی اختلالات روانی لزوماً از ترکیب تعداد زیادی ژن نمی‌آیند و در برخی موارد می‌توان آن‌ها را بر اساس یک تغییر ژنتیکی مشخص شناسایی و شاید حتی درمان کرد.


این مطالعه در مجله‌ی Molecular Psychiatry منتشر شده است.

https://www.sciencealert.com/scientists-discover-the-first-single-gene-to-directly-cause-mental-illness

مطالب مرتبط

ساخت یک واکسن آزمایشی برای پیشگیری از شوک آلرژیک (آنافیلاکسی)

برخی افراد به خاطر آلرژی در صورت مواجهه با ماده‌ی حساسیت‌زا (مثلا خوردن اتفاقی بادام زمینی) دچار یک واکنش شدید به نام آنافیلاکسی می‌شوند که در موارد شدید می‌تواند منجر به مرگ شود. حالا پژوهشگران یک واکسن آزمایشی ساخته‌اند که فعلا در موش‌ها توانسته تا یک سال جلوی این رخداد را بگیرد. این واکسن با […]

تشخیص و درمان کمردرد ناشی از اختلال عملکرد مفصل ساکروایلیاک (مرور سریع مبتنی بر شواهد)

اختلال عملکرد مفصل ساکروایلیاک یکی از علل شایع کمردرد است و تشخیص دقیق می‌تواند چالش برانگیز باشد. در افتراق سایر تشخیص‌ها که ممکن است علائم و نشانه‌های مشابهی داشته باشند، گرفتن شرح حال کامل و معاینه فیزیکی بسیار مهم است. درمان محافظه‌کارانه شامل، تثبیت و تقویت عضلات لگنی با تمرینات کششی و ماساژ است. این […]

عبور جمعیت چاق‌ها از مرز یک میلیارد نفر!

بر اساس نتایج پژوهش جدیدی که روز گذشته در ژورنال لنست منتشر شده، جمعیت افراد چاق در جهان از یک میلیارد نفر عبور کرده است. این مطالعه نشان داده در حال حاضر حدود ۸۸۰ میلیون فرد بزرگسال و ۱۵۹ میلیون کودک در جهان دچار چاقی هستند. معیار محاسبه‌ی چاقی در این مطالعه بر اساس شاخص […]

آیا تا سه سال دیگر شاهد مرغ‌های مقاوم به ویروس آنفلوآنزای پرندگان خواهیم بود؟

پرندگان و از جمله مرغ‌ها در برابر ویروس آنفلوآنزای پرندگان بسیار حساس هستند و این بیماری به سرعت سبب مرگ آنها می‌شود. حالا پژوهشگران می‌گویند توانسته‌اند با اصلاح ژن مرغ‌ها کاری کنند که آنها تا حدی در برابر این بیماری مقاوم باشند و با اطمینان خاطر می‌گویند که تا سه سال آینده می‌توانیم مرغ و […]

نمودار «شاخص سیری» و اهمیت آن در انتخاب مواد غذایی

حتما می‌دانید اثر سیر کنندگی مواد خوراکی مختلف با هم متفاوت است: برخی غذاها باعث ایجاد احساس سیری طولانی‌ مدت می‌شوند و برخی دیگر به‌سرعت ما را گرسنه می‌کند که نتیجه‌اش افزایش کالری مصرفی خواهد بود. به همین خاطر در سال ۱۹۹۵ معیاری به نام «شاخص سیری» (satiety index) توسط پژوهشگران استرالیایی ایجاد شد که […]

مورچه‌هایی که به صورت دسته‌جمعی خودشان را به‌مُردن می‌زنند!

برخی حیوانات به عنوان یک تاکتیک دفاعی در مقابل خطر خود‌شان را به مُردن می‌زنند. حالا پژوهشگران یک گونه از مورچه‌ یافته‌اند که کل کلونی در مواجهه با خطر به صورت دسته‌جمعی خودشان را به مردن می‌زنند. این مورچه‌ها در استرالیا زندگی می‌کنند و این یافته در ژورنال Zoology منتشر شده است. https://www.publish.csiro.au/ZO/ZO22042

مطالب داغ

کاهش ۹۴ درصدی احتمال ابتلا به دیابت در مصرف‌کنندگان تیرزپاتید (مونجارو)

تیرزپاتید (که با نام‌های تجاری مونجارو و زپ باند نیز شناخته می‌شود) از ابتدا به عنوان یک داروی کنترل دیابت نوع ۲ توسعه یافت. اما طی سال‌های اخیر، به عنوان یک گزینه موثر برای لاغری هم معرفی شده است. حالا نتایج یک پژوهش تازه نشان داده مصرف این داروها در افراد مبتلا به پیش دیابت […]

دی ان ای خارج سلولی: منشا و اهمیت آن در تشخیص بیماری‌ها

دی ان ای خارج سلولی‌، به قطعات DNA گفته می‌شود که در گردش خون در حرکت‌اند. این قطعات معمولا کوچک‌ هستند و متوسط اندازه‌ی آن ها بسته به منشاشان دارد. برای مثال یکی از دلایل وجود آنها در خون می‌تواند سلول‌های مرده باشد که بررسی آنها اطلاعات مهمی درباره‌ی مرگ سلولی می‌دهد. غلظت دی ان […]

برای نخستین بار در تاریخ: عبور هوش مصنوعی در یک مهارت «فیزیکی» از انسان

هوش مصنوعی سال‌ها است در برخی مهارت‌های «فکری» از جمله شطرنج از انسان جلو افتاده است. اما حالا برای نخستین بار هوش مصنوعی در یک مهارت «فیزیکی» از ما عبور کرده‌ است. پژوهشگران یک بازی مشهور مارپیچ را در اختیار چند شرکت‌کننده‌ی انسان قرار داده‌اند. در این بازی باید توپ را به مقصد برسانید و […]

یک تست خون برای اندازه گیری سرعت پیر شدن اعضای مختلف بدن

اعضای بدن انسان با سرعت متفاوتی پیر می‌شوند و برای مثال سن مغز، قلب، کبد و ریه ما ممکن است اختلاف زیادی داشته باشد. قبلا هم در آپدیت ام دی به این موضوع پرداخته بودیم و برای مثال در مورد آقای برایان جانسون صحبت کرده‌ بودیم که ۴۵ سال سن دارد اما قلبش ۳۷ ساله […]

مطالب پربازدید

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

این روزها داروهای کاهش وزنی که با اثر روی گیرنده GLP1 عمل می‌کنند، طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند و سماگلوتید (semaglutide) در خط مقدم آنها است. حالا یک داروی دیگر به نام تیرزپاتید (Tirzepatide) هم احتمالا به لیست داروهای لاغری اضافه خواهد شد و این یکی حتی از سماگلوتید هم بهتر عمل می‌کند. این دارو در […]

میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟

ویتامین D جزو ویتامین‌های مهمی است که کمبود آن در تمام دنیا شیوع بالایی دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به کمبود آن دچار هستند. در اینجا می‌خواهیم به این نکته بپردازیم که بهترین روش مصرف مکمل ویتامین دی چگونه است و مقدار مناسبش چقدر است؟ اما پیش از شروع […]

تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1

قبلا در «آپدیت ام دی» در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن زیاد صحبت کرده‌ایم. در میان آنها یک دسته دارویی خاص طی چند سال گذشته محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. اینها جزو یک کلاس دارویی به نام «آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱» یا به طور خلاصه «آگونیست GLP1» هستند. جالب است بدانید اغلب این […]

تایید داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) برای کاهش وزن توسط سازمان غذا و داروی آمریکا

اواخر اردیبهشت از نتایج قابل توجه داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) در کاهش وزن صحبت کردیم. حالا سرانجام استفاده از این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای دو گروه از افراد مورد تایید قرار گرفته است: ۱- افراد چاق (دارای BMI بالای ۳۰)
۲- افرادی که دارای اضافه وزن هستند (BMI بالای ۲۷) و یکی از […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر