۲۸ اسفند ۱۴۰۲ دکتر علی‌اصغر هنرمند

فاصله میان توانایی‌های هوش مصنوعی و انسان چقدر است؟

«لکس فریدمن» در پادکستش به موضوعات متنوعی می‌پردازد و هوش مصنوعی به خاطر تخصص خودش از موضوعاتی است که زیاد مورد گفتگو قرار می‌گیرد.

در اپیزود جدیدی که حدود دو هفته پیش منتشر شده، گفتگویی با آقای «یان لاکون» صورت گرفته. آقای یاکون مدیر ارشد هوش مصنوعی در شرکت متا، مدرس دانشگاه نیویورک و برنده جایزه تورینگ است.

در بخشی از پادکست، به موضوع جالبی پرداخته شده: اینکه حجم اطلاعات تبادل شده در «متن» و «ارتباطات کلامی» به طور کلی در مقایسه با اطلاعات «بصری» بسیار کمتر است.

برای مثال هنگام ارتباط کلامی، میزان اطلاعات منتقل شده کمتر از ۱۲ بایت در ثانیه است (سرعت متوسط خواندن انسان تقریبا ۲۷۰ کلمه در دقیقه است).

مدل‌های زبانی مدرن فعلی (مثل ChatGPT) با حدود 2×10^13 بایت اطلاعات آموزش دیده‌اند. خواندن این حجم از اطلاعات برای یک انسان حدود ۱۰۰ هزار سال طول می‌کشد. آن هم در صورتی که روزانه ۱۲ ساعت مطالعه کند!

تا اینجا به‌نظر می‌رسد که هوش مصنوعی از انسان بسیار جلوتر است. اما اگر به موضوع پردازش تصاویر برسیم، اوضاع کاملا متفاوت می‌شود:

در بینایی، میزان انتقال اطلاعات حدود ۲۰ مگابایت در ثانیه است. هر کدام از اعصاب چشم انسان حدود یک میلیون فیبر عصبی دارند که تخمین زده می‌شود هر یک از آنها حدود ۱۰ بایت اطلاعات را در ثانیه منتقل می‌کنند.

یک کودک ۴ ساله به طور متوسط ۱۶۰۰۰ ساعت در طول زندگی‌اش بیدار بوده، به این معنی که حدود 1×10^15 بایت اطلاعات دریافت کرده است.

بنابراین به طور خلاصه:

  • پهنای باند مورد نیاز برای یادگیری بصری حدود ۱۶ میلیون برابر یادگیری متنی است.
  • اطلاعات دریافتی یک کودک چهار ساله از تمام اطلاعات بصری آموزش داده شده به مدل‌های هوش مصنوعی فعلی بالاتر است.

ضمن اینکه فراموش نکنیم اغلب تجربیات انسان از حواس مختلف به وجود می‌آیند. برای مثال یکی از آنها لامسه است که آن هم به پهنای باند بسیار زیادی نیاز دارد.

مدل‌های زبانی فعلی واقعا قدرتمندند، اما تنها نوک قله کوه یخ هستند و تا رسیدن هوش مصنوعی به توانایی‌های انسانی در جنبه‌های گوناگون، مسیر نسبتا زیادی باقی مانده است.

البته فراموش نکنیم که سرعت حرکت فناوری هم بسیار زیاد است. از طرف دیگر یک کودک پنج هم ساله لزوما تمام مشاهدات خودش را به‌خاطر نمی‌آورد…

خوب است که فعالان هوش مصنوعی هم در این رابطه نظر دهند.

می‌توانید اپیزود کامل را اینجا مشاهده کنید:
https://www.youtube.com/watch?v=5t1vTLU7s40

مطالب مرتبط

هفت پیشرفت مهم پزشکی و سلامت در سال ۲۰۲۳

پایان سال ۲۰۲۳ نزدیک است و امسال در حوزه پزشکی و سلامت شاهد پیشرفت‌های قابل توجهی بودیم که بد نیست در آخرین روزهای آن، نگاهی به مهم‌ترین‌شان بیندازیم: ۱- آغاز ژن درمانی بیماری‌ها با تکنیک کریسپر همین چند هفته قبل بود که نخستین «ژن درمانی برای بیماران کم خونی داسی» شکل مورد تایید قرار گرفت […]

برای نخستین بار در تاریخ: عبور هوش مصنوعی در یک مهارت «فیزیکی» از انسان

هوش مصنوعی سال‌ها است در برخی مهارت‌های «فکری» از جمله شطرنج از انسان جلو افتاده است. اما حالا برای نخستین بار هوش مصنوعی در یک مهارت «فیزیکی» از ما عبور کرده‌ است. پژوهشگران یک بازی مشهور مارپیچ را در اختیار چند شرکت‌کننده‌ی انسان قرار داده‌اند. در این بازی باید توپ را به مقصد برسانید و […]

شباهت فرایند تشکیل خاطرات هوش مصنوعی با مغز انسان و تلاش برای بهبود آن

به نظر شما «حافظه‌ی» هوش مصنوعی چگونه کار می‌کند؟ پاسخ اینجاست که فرایند یادگیری و تشکیل خاطرات هوش مصنوعی تا حد زیادی شبیه مغز انسان است! با این تفاوت که هوش مصنوعی فعلا برای عملکرد و تشکیل حافظه به منابع و انرژی زیادی نیاز دارد. در حالی که مغز انسان «فعلا» بسیار بهینه‌تر عمل می‌کند. […]

پنگوئنی که با چرت‌های ۴ ثانیه‌ای زنده می‌ماند!

می‌دانیم چُرت‌زدن (اگر به درستی انجام شود) برایمان خوب است و حیوانات هم به‌فور از چرت‌ می‌زنند و این رفتار به‌ویژه در پرندگان بیشتر است. اما حالا پژوهشگران متوجه شده‌اند که نوعی پنگوئن در این مهارت یک سروگردن بالاتر از دیگران قرار دارد. مشخص شده پنگوئن‌های خانواده Chinstrap از چرت‌های کوتاه ۴ ثانیه‌ای بهره می‌گیرند […]

آیا هوش مصنوعی جایگزین پزشکی و طبابت می‌شود؟

اگر از هوش مصنوعی‌های پرطرفدار فعلی (مثلا ChatGPT) بپرسید که آیا «آنها جایگزین پزشکی می‌شوند؟» به شما پاسخ می‌دهد: خیر! هوش مصنوعی به هیچ عنوان جایگزین پزشک نخواهد شد و فقط ابزاری است که به پزشکان در تشخیص و درمان بیماری‌ها «کمک» خواهد کرد. اما آیا باید این پاسخ را «باور» کنیم؟ به‌ویژه اینکه می‌دانیم […]

کمک هوش مصنوعی به تشخیص دقیق‌تر سکته قلبی

اگر در اورژانس با بیمار درد قفسه سینه مواجه شوید چه می‌کنید؟ قاعدتا اگر مشکوک به حمله قلبی باشیم، تست تروپونین می‌گیریم و باید این کار چند مرتبه تکرار شود تا تغییرات آن را مشاهده کنیم. مشکل این روش این است که برخی بیماران بیش از حد در اوژرانس بستری می‌شوند و تخت‌ها را اشغال […]

مطالب داغ

ترسیم «بزرگ‌ترین» نقشه سه‌بعدی از مغز و ارتباطات پیچیده‌ی آن

پژوهشگران توانسته‌اند بزرگترین نقشه‌ی سه‌بعدی از مغز و فعالیتش را ترسیم کنند. البته وقتی صحبت از «بزرگ‌ترین» نقشه می‌شود، این تصور پیش‌ می‌آید که نقشه‌ی سه بعدی تمام مغز ترسیم شده، ولی ساختار مغز بسیار پیچیده‌تر از توانایی‌های فناوری‌‌های فعلی است. در نتیجه‌ بزرگ‌ترین نقشه‌ی فعلی ما، فقط حاوی اطلاعات اسکن «یک میلی‌متر مکعب» از […]

ابداعی جدید برای کمک به احیای بیماران

ابزاری که مشاهده می‌کنید برای کمک به احیای بیمار (CPR) طراحی شده و هدفش کمک به افزایش احتمال بقای بیمار با تمرکز روی سیستم عصبی است. به همین خاطر نام آن را Neuroprotective CPR strategy گذاشته‌اند. هنگام استفاده، سر بیمار بالا نگه داشته شده و فشار روی قفسه سینه هم توسط یک کاپ مخصوص (به […]

چرا بریدن دست با «کاغذ» درد زیادی دارد؟

تا به حال به این نکته فکر کرده‌اید که چرا وقتی دست‌مان را با کاغذ می‌بریم، اینقدر درد و سوزش احساس می‌کنیم؟ برای آن دو علت اصلی ذکر می‌شود: ۱- برش با کاغذ معمولا در نقاطی از بدن ایجاد می‌شود که پایانه‌های عصبی زیادی در آنجا تجمع پیدا کرده‌اند. انگشتان ما برای حرکات ظریف هستند […]

بقای ۲ ساله‌ی میمون شبیه‌سازی شده در کشور چین

گوسفند دالی را به خاطر دارید؟ نخستین حیوان شبیه‌سازی شده؟ بعد از آن، پژوهشگران حیوانات مختلفی مانند سگ‌، موش، گاو و خوک را شبیه‌سازی کرده‌اند. اما شبیه‌سازی در مورد نخستی‌سانان با وجود تلاش‌های متعدد موفقیت چندانی نداشته است. منظور از نخستی سانان (پریمات‌ها) چیست؟ گروهی از پستانداران که در آنها چشم‌ها در جلوی سر واقع […]

مطالب پربازدید

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

این روزها داروهای کاهش وزنی که با اثر روی گیرنده GLP1 عمل می‌کنند، طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند و سماگلوتید (semaglutide) در خط مقدم آنها است. حالا یک داروی دیگر به نام تیرزپاتید (Tirzepatide) هم احتمالا به لیست داروهای لاغری اضافه خواهد شد و این یکی حتی از سماگلوتید هم بهتر عمل می‌کند. این دارو در […]

میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟

ویتامین D جزو ویتامین‌های مهمی است که کمبود آن در تمام دنیا شیوع بالایی دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به کمبود آن دچار هستند. در اینجا می‌خواهیم به این نکته بپردازیم که بهترین روش مصرف مکمل ویتامین دی چگونه است و مقدار مناسبش چقدر است؟ اما پیش از شروع […]

تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1

قبلا در «آپدیت ام دی» در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن زیاد صحبت کرده‌ایم. در میان آنها یک دسته دارویی خاص طی چند سال گذشته محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. اینها جزو یک کلاس دارویی به نام «آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱» یا به طور خلاصه «آگونیست GLP1» هستند. جالب است بدانید اغلب این […]

تایید داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) برای کاهش وزن توسط سازمان غذا و داروی آمریکا

اواخر اردیبهشت از نتایج قابل توجه داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) در کاهش وزن صحبت کردیم. حالا سرانجام استفاده از این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای دو گروه از افراد مورد تایید قرار گرفته است: ۱- افراد چاق (دارای BMI بالای ۳۰)
۲- افرادی که دارای اضافه وزن هستند (BMI بالای ۲۷) و یکی از […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر