چرا خوراکیهای «خوشحال کننده» در عمل خوشحالمان نمیکنند؟
گاهی اوقات وقتی زیر فشار و استرس هستیم، به خوردن غذا و بهویژه برخی خوراکیهای خاص روی میآوریم که بهاصطلاح ما را «خوشحال» میکنند. چیزهایی مانند پیتزا، مرغ سوخاری، بستنی، نوشابه، چیپس و…
همه میدانیم که مصرف این خوراکیها برای «سلامت جسممان» خوب نیست. اما حداقل در آن لحظه حال «روانمان» را کمی بهتر میکنند و در زبان انگلیسی به آنها Comfort Foods گفته میشود.
اما در این میان یک نکتهی کلیدی وجود دارد که اغلب افراد نسبت به آن آگاهی ندارند: این خوراکیها به ویژه اگر زیاد مصرف شوند، در عمل برای سلامت روانمان هم خوب نیستند!
حس و حال ما (Mood) روی انتخاب خوراکیهایمان تاثیر زیادی دارد و اگر حالمان خراب باشد، به انتخاب غذاهای ناسالم روی میآوریم که با لذت بیشتری همراه هستند. اما اینها با چند سازوکار مختلف علاوه بر جسم، به روانمان هم آسیب میزنند:
برخی افراد بعد از مصرفشان احساس شرم و بیاراده بودن میکنند که خودش سبب افزایش هورمون استرس میشود.
این خوراکیها هم به خاطر نمک زیاد، چربیهای ناسالم و قند بالا سبب افزایش التهاب، فشار خون و دیگر عوارض میشوند که اینها هم سبب افزایش ترشح هورمون کورتیزول میشوند که موجب افزایش استرس است.
از طرف دیگر اینها روی باکتریهای مفید دستگاه گوارش هم تاثیر میگذارند و پژوهشها نشان داده که مشکل در میکروبیوم روده با اُفت سلامت روان ما ارتباط دارد.
در نتیجه همانطور که میبینید، ممکن است این خوراکیها در لحظه حالمان را بهتر کنند، اما خودشان در نهایت سبب افزایش استرس میشوند.
راهکار چیست؟
خیلی اوقات، حس گرسنگی ما به خاطر خالی بودن معدهمان نیست و از مغزمان منشا میگیرد. در این شرایط میتوان سراغ برخی فعالیتهای جایگزین رفت که حالمان را بهتر میکنند: گاهی اوقات پیاده روی، ورزش، گفتگو با یک دوست، نوشتن احساسات و مدیتیشن میتوانند ذهنمان را آرام کنند. اما انجام اینها روی کاغذ راحت است و در واقعیت ممکن است آن کاسهی چیپس روی میز را ترجیح دهیم!
به همین خاطر متخصصین پیشنهاد میکنند برای چند روز احساسات خودتان را زیر نظر بگیرید و آنها را یادداشت کنید. هر کدام از ما یک الگوی رفتاری خاص خودمان را داریم که ناآگانه به آن عمل میکنیم.
به مدت سه روز تمام آنچه میخورید و مینوشید را یادداشت کنید و همراه با آن احساس آن لحظه را هم ثبت کنید. با این کار میفهمید که احساسات شما در چه اوقاتی از روز در تلاطم بیشتری است، واکنش شما نسبت به آنها چیست و چه جایگزینی میتوانید برایش پیدا کنید.
بعد از پیدا کردن الگوی رفتاری، یک سری خوراکیهای جایگزین سالم هم پیدا کنید و آنها را دم دست داشته باشید. برای مثال میوهی خرد شده یا برخی اسنکهای سالم.
در نهایت در مواقعی که تحت استرس هستید و میخواهید سراغ گزینههای ناسالم بروید، حداقل چند انتخاب سالمتر در اختیار دارید که از قبل به آنها فکر کردهاید.
در میان جایگزینهای غیرخوراکی گفته شده هم لطفا پیاده روی را به طور خاص در نظر داشته باشید. چون به طرز قابل توجهی به بهبود حس و حال و انرژیمان کمک میکند و از حملهی ما به بشقاب مرغ سوخاری جلوگیری خواهد کرد.
راستی دقت کردهاید که چقدر فروشگاههای «سوخاری کیلویی» در همه جا مثل قارچ ظاهر شده است؟
