آخرین باری که دور آتش نشستهاید و به نور قرمز آن خیره شدهاید چه زمانی بوده؟ احتمالا مدت زیادی است که چنین تجربهی لذتبخشی نداشتهاید؛ اما نشستن کنار آتش یک مزیت مهم دیگر هم دارد که احتمالا تا به حال نمیدانستید. طی چند دههی گذشته، تلاش برای کممصرفتر کردن ساختمانها، نوع نوری که هر روز […]
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) سرانجام اولین واکسن آنفولانزای ساختهشده با فناوری «mRNA» را تأیید کرد؛ همان فناوریای که واکسنهای کرونا را ساخت و پژوهشگرانش در سال ۲۰۲۳ جایزه نوبل گرفتند. این واکسن که «mFLUSIVA» نام دارد و ساخت شرکت مُدرنا است، برای بزرگسالان ۵۰ تا ۶۴ سال تأیید کامل و برای افراد ۶۵ […]
پژوهشگران مؤسسه آرک و دانشگاه استنفورد با دو مدل هوش مصنوعی به نام Evo 1 و Evo 2، ویروسهایی طراحی کردهاند که میتوانند باکتریها را آلوده کنند و درونشان تکثیر شوند. این پژوهش در مجله ساینس منتشر شده است. این مدلها بهجای کتاب و وبسایت، با تریلیونها واحد سازنده دیانای آموزش دیدهاند. به زبان ساده، […]
تصور کنید در اوج ترافیک گیر افتادهاید و ناگهان فردی در خودروی کناری دچار ایست قلبی میشود. صدای آژیر آمبولانس از دور به گوش میرسد، اما راه کاملاً بسته است. در چنین شرایطی چه میشد اگر یک پهپاد کوچک از آسمان فرود میآمد و دستگاه شوک را دقیقاً در دستان شما قرار میداد؟ این سناریوی […]
تصور کنید به مطب چشمپزشک مراجعه کردهاید. پس از معاینه، در حالی که در اتاق انتظار نشستهاید، دستگاهی در گوشه اتاق مشغول چاپ کردن لنزهای اختصاصی چشمان شماست! شاید این سناریو شبیه فیلمهای علمیتخیلی به نظر برسد، اما آیا واقعاً میتوان در کمتر از نیم ساعت یک لنز بینقص ساخت؟ پژوهشگران بهتازگی توانستهاند این رویا […]
احتمالاً شما هم فکر میکنید ستارههای فوتبال بعد از بازنشستگی فقط به سراغ خرید املاک، رستورانداری یا مربیگری میروند؛ اما آیا میدانستید که فوقستارههایی مثل کریستیانو رونالدو در حال تغییر آیندهی پزشکی شخصیسازیشده و فناوریهای سلامت هستند؟ لیونل مسی، کریستیانو رونالدو و محمد صلاح دو دههی گذشته را به یکی از درخشانترین دورانهای تاریخ فوتبال […]
پژوهشگران در یک مطالعه جدید، به بررسی این موضوع پرداختهاند که آیا مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) میتوانند مواردی که پزشک دچار خطای تشخیصی شده را شناسایی کنند یا خیر؟ محققان اطلاعات بیماران (۲۸۸ پرونده) را به چندین مدل هوش مصنوعی از جمله نسخه ۴ کلود سونت (Claude Sonnet)، جمینای ۳ پرو و نسخههای مختلف جیپیتی […]
احتمالاً شما هم بارها شنیدهاید که تورم، مشکلات اقتصادی یا تغییر نگرش به سبک زندگی عامل اصلی کاهش تمایل زوجها به فرزندآوری است. اما آیا واقعاً پای یک متهم خاموش در میان است که هر روز ساعتها مسحورانه به آن خیره میشویم؟ (بله، درست خواندید! همان وسیلهای که الان در دست دارید، احتمالاً یکی از […]
محققان دانشگاه تگزاس ایاندام (Texas A&M) یک اسپری بینی آزمایشی توسعه دادهاند که میتواند روند پیری مغز را معکوس کند. نتایج نشان میدهد دریافت تنها دو دوز از این دارو برای کاهش چشمگیر و ماندگار التهاب و بازیابی انرژی سلولی کافی است. عبور از سد خونی-مغزی و مکانیسم اثر این اسپری حاوی ذرات میکروسکوپی به […]
چند وقتی است که گزارشهایی از یک پدیدهی نگرانکننده افزایش یافته: افرادی که بعد از درگیریِ افراطی با چتباتها، علائمی شبیه به روانپریشی (Psychosis) پیدا کردهاند یا علائم قبلیشان تشدید شده است. این ماجرا را در رسانهها با اسمهایی مثل «سایکوز چتجیپیتی» یا «سایکوز هوش مصنوعی» میبینید. اما اجازه دهید یک نکتهی مهم را همان […]
در یک مطالعهی تازه که نتایج آن در ژورنال Nature منتشر شده، پژوهشگران توانستهاند با کمک هوش مصنوعی و اطلاعات بهدستآمده از MRI عملکردی (fMRI)، آنچه را که یک فرد میبیند یا حتی تصور میکند، با دقت بالایی توصیف کنند. شاید در نگاه اول شبیه فیلمهای علمیـتخیلی بهنظر برسد، اما واقعیت این است که دانشمندان […]
برخی از مردانی که دچار مشکل ناباروری هستند، وضعیتی به نام «آزواسپرمی» دارند. خروجی مایع منی آنها به ظاهر طبیعی است. اما زیر میکروسکوپ یا اسپرمی وجود ندارد و یا تعداد زیادی قطعات اسپرم مانند یا اسپرمهای ناقص وجود دارد. در میان آنها ممکن است تعداد بسیار محدودی اسپرم سالم هم وجود داشته باشد. تا […]
این روزها خانوادههای ثروتمند سیلیکونولی برای داشتن فرزندانی باهوشتر، حاضرند تا ۵۰ هزار دلار خرج کنند. البته نه برای کلاس فوقبرنامه یا تغذیه خاص، بلکه برای غربالگری ژنتیکی رویانها با هدف پیشبینی IQ فرزند آیندهشان! در لقاح مصنوعی (IVF)، سلول تخم از ترکیب اسپرم و تخمک در آزمایشگاه تشکیل میشود. تمام سلولهای بدن ما از […]
برندگان جایزه نوبل پزشکی امسال ساعاتی قبل اعلام شد و به سه پژوهشگر رسید: شیمون ساکاگوچی از کشور ژاپن، و همینطور مری برانکو و فرد رمزدل از آمریکا. آنها نشان دادهاند که در سیستم ایمنی بدن انسان نوع خاصی از سلولهای ایمنی با نام «regulatory T-cells» مثل نگهبان عمل میکنند و جلوی سلولهای ایمنیِ سرکش […]
شب گذشته در مراسم معرفی محصولات جدید اپل شاهد اضافه شدن دو ویژگی سلامت جدید بودیم: ۱- در اپل واچ سری ۱۱ هشدار فشار خون بالا اضافه شده است: البته توجه کنید که اپل واچ جدید امکان اندازهگیری دقیق فشار خون را ندارد. اما به نظر میرسد که تغییرات عروقی را بررسی کرده و در […]
اسبهایی که در تصویر میبینید یک تفاوت مهم با دیگر اسبها دارند: ژنهای آنها برای نخستین بار دستکاری شده تا عضلات قویتر و سرعت بیشتری داشته باشند! داستان هنوز تمام نشده: خود این اسبها هم از روی یک اسب مشهور برندهی مسابقات شبیهسازی (Clone) شدهاند. اگر بخواهیم دقیقتر صحبت کنیم پژوهشگران یک اسبِ ژنخوبِ برندهی […]
برای خودم هم باورنکردنی است که روزی «راهنمای استفاده از پنکه» بنویسم. اما در این شرایط بیبرقی و گرما احتمالا بسیاری از ما از فنها و پنکههایی استفاده میکنیم که با کمک پاوربانک کار میکنند. ولی در شرایطی که دما بالا است، استفاده از پنکهی هم نیاز توجه به برخی نکات است تا سلامتمان تحت […]
ساعاتی پیش، شرکت سامسونگ در معرفی ساعت هوشمند گلکسی واچ سری ۸ از یک حسگر سلامت جدید رونمایی کرد. به گفتهی سامسونگ، این سنسور شاخصی به نام Antioxidant Index را اندازهگیری میکند؛ معیاری که نشان میدهد در طول روز به اندازهی کافی میوه و سبزیجات خوردهاید یا نه! این سنسور چطور کار میکند؟ حسگرهای نوری […]
اکثر افراد تمایل دارند هرچه سریعتر از نتیجه تست خود مطلع شوند و به همین دلیل، اغلب پیش از مراجعه به پزشک، خودشان اقدام به بررسی نتایج آن میکنند. در حال حاضر ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT هم در این مسیر بسیار مورد استفاده قرار میگیرند که البته دارای مزایا و معایبی است: مزایاگزارشهای پزشکی […]
چند روز پیش، نخستین جراحی پیوند مثانه در انسان با موفقیت روی یک بیمار ۴۱ ساله در ایالات متحده انجام شد و جالب اینکه سرپرست تیم جراحی هم یک پزشک ایرانی به نام دکتر نیما نصیری بود. این عمل بهعنوان بخشی از یک کارآزمایی بالینی، با هدف بررسی امکانپذیری پیوند مثانه در افراد مبتلا به […]
نتایج مطالعهای از انجمن پزشکان آمریکا (AMA) نشان میدهد که در حال حاضر از هر سه پزشک، دو نفر در روند کاری خود از هوش مصنوعی استفاده میکنند. این پژوهش که سال ۲۰۲۴ و بر روی بیش از ۱۲۰۰ پزشک انجام شده، بیانگر رشد چشمگیر استفاده از هوش مصنوعی نسبت به سالهای گذشته است. پزشکی […]
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر