۱۱ مرداد ۱۴۰۴ دکتر علی‌اصغر هنرمند

پاسخ به یک پرسش: آیا ماهی‌های پرورشی ایران هم به اندازه‌ی کافی امگا۳ دارند؟

پس از انتشار اپیزود «امگا۳»، یکی از پرسش‌هایی که بارها تکرار شد این بود که آیا قزل‌آلا و سالمون پرورشیِ ایران حاوی مقدار کافی امگا۳ هستند یا خیر؟

به چه میزان امگا۳ نیاز داریم؟

پیش از آنکه سراغ بررسی وضعیت ماهی‌ها برویم، بد نیست یک‌ بار دیگر مقدار نیاز روزانه به امگا۳ را مرور کنیم. منابع مختلف ارقام متفاوتی پیشنهاد می‌کنند، اما معمولاً ۱۱۰۰ میلی‌گرم برای خانم‌ها و ۱۶۰۰ میلی‌گرم برای آقایان (جمع EPA و DHA) به‌عنوان دوز روزانه توصیه می‌شود.
البته مصرف تا ۳۰۰۰ میلی‌گرم در روز نیز به‌طور کلی مشکلی ایجاد نمی‌‌کند و برخی متخصصان، عدد ۲۰۰۰ میلی‌گرم را برای بزرگسالان مناسب می‌دانند.

ماهی پرورشی چقدر امگا۳ دارد؟

همه‌چیز به تغذیه ماهی‌ها برمی‌گردد. در بسیاری از کشورها، مزارع پرورش ماهی از مکمل‌های روغن جلبک یا کلزای اصلاح‌شده‌ی غنی از DHA استفاده می‌کنند تا سطح امگا۳ محصول بالا بماند.
اما در ایران، به‌دلیل قیمت بالای این مکمل‌ها و محدودیت واردات، تولیدکنندگان اغلب روغن ماهی را با روغن کانولا یا سویا جایگزین می‌کنند. نتیجه؟ رشد ماهی همچنان مطلوب است ولی محتویات امگا۳ آن به‌شکل قابل‌توجهی کاهش می‌یابد.

مقایسهٔ ماهی پرورشی اروپایی با ایرانی

بررسی‌ها روی سالمون‌های پرورشی اروپا نشان داده‌اند که هر ۱۰۰ گرم فیله بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم امگا۳ دارد.
در ایران، یک پژوهش در استان یزد نشان داد که میزان امگا۳ در ماهی‌های پرورشی تنها ۱۴۲ میلی‌گرم در هر ۱۰۰ گرم فیله است؛ یعنی تقریبا ۱۰ برابر کمتر از نمونه‌های اروپایی! بدتر آنکه در برخی مزارع آزمایش‌ شده، مقادیر EPA و DHA تقریباً صفر گزارش شده است.

مقایسهٔ امگا۳ ماهی با مکمل‌ها

بیشتر مکمل‌های (کسپول سافت‌ژل) موجود در بازار ایران حدود ۳۰۰ میلی‌گرم امگا۳ (جمع EPA و DHA) دارند. اگر اطلاعات این پژوهش داخلی را ملاک قرار دهیم، یک کپسول مکمل معادل مصرف ۲۰۰ گرم فیله‌ی قزل‌آلا است! در حالی که انتظار داشتیم در همین مقدار گوشت ماهی، حداقل ۳۰۰۰ میلی‌گرم امگا۳ وجود داشته باشد؛ یعنی معادل ۱۰ قرص مکمل!

جمع‌بندی و راهکار جایگزین:

ماهی‌های پرورشی هنوز مقادیری امگا۳ دارند، اما به‌دلیل تغذیهٔ نامناسب، میزان این اسید چرب مفید در آنها به‌شدت پایین آمده. برای جبران، می‌توانید مصرف ماهی‌های کیلکا و ساردین را افزایش دهید؛ چون همچنان سرشار از امگا۳ هستند و مثلاً ۱۰۰ گرم کیلکا حدود ۱۳۰۰ تا ۱۸۰۰ میلی‌گرم امگا۳ دارد.
فراموش نکنید که مصرف مقادیر کافی امگا۳ بسیار مهم است.

https://www.thaiscience.info/Journals/Article/WJST/10897271.pdf

https://cjes.guilan.ac.ir/article_1138_6eba84ef37a646c9f838f997b4e1722c.pdf

مطالب مرتبط

ورزش در هوای آلوده: مزایا بیشتر است یا معایب؟

قبلاً بارها در آپدیت‌ام‌دی در مورد اهمیت ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی، دویدن و دوچرخه‌سواری در سلامت صحبت کرده‌ایم. اما از طرف دیگر، این را هم می‌دانیم که آلودگی هوا برای سلامتی مضر است و هنگام ورزش‌های با شدت متوسط یا بالا، تعداد و عمق تنفس ما افزایش می‌یابد که همین مسأله، ورود آلاینده‌ها به ریه‌ها و […]

چرا DeepSeek دنیای هوش مصنوعی را شوکه کرده است؟

طی چند روز گذشته یک مدل هوش مصنوعی از کشور چین به نام DeepSeek سروصدای زیادی به راه‌انداخته و حتی بازار بورس دنیا را تکان داده است. برای مثال، سهام شرکت انویدیا نزدیک به ۶۰۰ میلیارد دلار اُفت کرده که بزرگ‌ترین سقوط آزاد در تاریخ بورس جهان به شمار می‌آید! (هرچند تا اینجا حدود ۲۶۰ […]

ایمنی شش ماهه نوزاد در صورت تزریق واکسن کووید توسط مادر باردار

یک پژوهش تازه نشان داده در صورت دریافت واکسن کووید یا دوز بوستر آن توسط مادران باردار، کودک آنها حداقل تا شش ماه بعد از تولد در برابر ابتلا به نوع علامتدار کووید محافظت می‌شود. پیش از این می‌دانستیم که آنتی‌بادی‌های مادر به نوزاد منتقل می‌شود و آنها در مقابل ابتلا به نوع علامتدار بیماری […]

بهره‌وری ربات‌های امداد رسانی یا تحویل مرسوله: به چند ناظر انسانی نیاز داریم؟

طی چند سال گذشته روی موضوع تحویل مرسوله‌ با کمک پهباد یا ربات‌های کوچک حمل و نقل، فعالیت‌های زیادی صورت گرفته و شرکت‌هایی مانند آمازون همین الان هم در برخی نقاط دنیا برای تحویل بسته‌ها از این سیستم استفاده می‌کنند. اما تحویل با کمک ربات پرنده یا چرخدار هم نیاز به نظارت توسط اپراتور انسانی […]

مصرف الکل در خانم‌ها و افزایش خطر مرگ ناشی از کبد چرب

می‌دانیم که یکی از عوارض مهم مصرف الکل در دراز مدت، ایجاد بیماری کبد چرب است که یک بیماری بالقوه کشنده به‌حساب می‌آید. حالا نتیجه یک پژوهش بلند مدت نشان داده که میزان کشندگی این بیماری در خانم‌ها حدود دو برابر آقایان است. این پژوهش که در ژورنال Hepatology منتشر شده بیش از ۱۰ هزار […]

آیا مصرف گلوتامین در ورزش کمک‌کننده است؟

گلوتامین یک اسید آمینه است که به اشکال مختلف مانند l-glutamine به فروش می‌رسد. این مکمل در میان بدنسازان طرفداران خاص خودش را دارد اما شاید نیاز باشد کمی دقیق‌تر به ماجرا نگاه کنیم: به طور کلی گلوتامین در بازار به عنوان یک مکمل ورزشی تبلیغ می‌شود. اما در حال حاضر شواهد کافی و پیوسته‌ای […]

مطالب داغ

پرورش کلیه ترکیبی انسان داخل رویان خوک

پژوهشگران چینی برای نخستین بار موفق‌ شده‌اند کلیه انسان را داخل رویان خوک پرورش دهند و این نخستین باری است که یک کلیه ترکیبی (حاوی سلول‌های انسان و حیوان) داخل بدن یک موجود دیگر پرورش پیدا کرده است. آنها با تکنیک «کریسپر» دو ژن خاص را از جنین خوک حذف کرده‌اند که مسئول تشکیل کلیه‌ها […]

ترکیب تمرین‌های هیت و رژیم غذایی فستیگ چگونه بدن را تغییر می‌دهد؟

نتایج یک پژوهش کوچک اما مهم دو روز قبل منتشر شده و یافته‌های بسیار جالبی به‌همراه داشته است: در این مطالعه اثرات نوعی تمرین‌ ورزشی در همراهی با رژیم فستیگ متناوب (Intermittent Fasting) بررسی شده. شرکت‌کنندگان در مطالعه به سه گروه تقسیم‌ شده‌اند: این پژوهش به مدت ۱۲ هفته (سه ماه) ادامه داشته و پس […]

تایید نخستین کیت «نمونه‌برداری شخصی» برای تست HPV

ویروس اچ پی وی (HPV) با تماس پوستی و رابطه جنسی انتقال پیدا می‌کند و شیوع آن طی چند سال گذشته در سراسر جهان افزایش قابل توجهی پیدا کرده است. اما برخی افراد نسبت به انجام تست آن اِکراه دارند، چون نمونه‌گیری از واژن در آزمایشگاه توسط اپراتور انجام می‌شود. حالا سازمان غذا و داروی […]

هشت نکته در مورد اثرات روانی انفجار و تروماهای اجتماعی

بررسی داده‌های مطالعات بین‌المللی طی دو دهه گذشته، به‌ویژه در زمینه انفجارهای افغانستان و عراق، نکات مهمی را درباره عوارض روانی این حوادث آشکار کرده که در اینجا به هشت مورد مهم آن اشاره می‌کنیم. لطفا به آنها توجه کنید: ۱- PTSD و آسیب مغزی (TBI): بروز اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و آسیب‌های […]

مطالب پربازدید

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

این روزها داروهای کاهش وزنی که با اثر روی گیرنده GLP1 عمل می‌کنند، طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند و سماگلوتید (semaglutide) در خط مقدم آنها است. حالا یک داروی دیگر به نام تیرزپاتید (Tirzepatide) هم احتمالا به لیست داروهای لاغری اضافه خواهد شد و این یکی حتی از سماگلوتید هم بهتر عمل می‌کند. این دارو در […]

میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟

ویتامین D جزو ویتامین‌های مهمی است که کمبود آن در تمام دنیا شیوع بالایی دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به کمبود آن دچار هستند. در اینجا می‌خواهیم به این نکته بپردازیم که بهترین روش مصرف مکمل ویتامین دی چگونه است و مقدار مناسبش چقدر است؟ اما پیش از شروع […]

تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1

قبلا در «آپدیت ام دی» در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن زیاد صحبت کرده‌ایم. در میان آنها یک دسته دارویی خاص طی چند سال گذشته محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. اینها جزو یک کلاس دارویی به نام «آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱» یا به طور خلاصه «آگونیست GLP1» هستند. جالب است بدانید اغلب این […]

تایید داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) برای کاهش وزن توسط سازمان غذا و داروی آمریکا

اواخر اردیبهشت از نتایج قابل توجه داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) در کاهش وزن صحبت کردیم. حالا سرانجام استفاده از این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای دو گروه از افراد مورد تایید قرار گرفته است: ۱- افراد چاق (دارای BMI بالای ۳۰)
۲- افرادی که دارای اضافه وزن هستند (BMI بالای ۲۷) و یکی از […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر