۰۹ فروردین ۱۴۰۳ دکتر علی‌اصغر هنرمند

افزایش اندازه‌ی مغز انسان طی چند دهه‌ی گذشته

در برخی فیلم‌های تخیلی، موجودات فضایی با مغز‌هایی بزرگ به‌تصویر کشیده می‌شوند. اما شاید آینده خود ما انسان‌ها هم به همین شکل رقم بخورد!

نتیجه یک پژوهش تازه‌ نشان می‌دهد که مغز انسان طی چند دهه‌ی گذشته ۶.۶ درصد افزایش حجم داشته و حجم متوسط آن از ۱۲۳۴ میلی‌لیتر به ۱۳۲۱ میلی‌لیتر رسیده است.

جالب‌تر اینکه افزایش حجم در بخش‌های مختلف مغز یکسان نبوده: حجم ماده‌ی سفید مغز ۷.۷ درصد رشد داشته و حجم هیپوکامپ که در حافظه نقش دارد ۵.۷ درصد بیشتر شده است. مساحت سطح مخ (کورتکس) یا ماده خاکستری هم نزدیک به ۱۵ درصد افزایش پیدا کرده است.

این پژوهش با مقایسه اسکن مغزی متولدین ده‌های ۳۰ میلادی با ۷۰ میلادی یعنی یک اختلاف ۴۰ ساله انجام شده است.

پژوهشگران می‌گویند احتمالا مجموعه‌ای از عوامل مانند پیشرفت‌های پزشکی، ارتقای سلامت و توجه بیشتر به آموزش سبب رشد مغز انسان شده است.

ضمن اینکه افزایش سایز مغز، احتمالا شانس بروز زوال عقل (دمانس) را هم کاهش می‌دهد و بنابراین یک خبر خوب محسوب می‌شود.

https://www.medscape.com/viewarticle/human-brains-getting-bigger-good-news-dementia-risk-2024a10005s9

مطالب مرتبط

دستورالعمل انتخاب روش مناسب تصویربرداری در موقعیت‌های مختلف (بر اساس American Academy of Family Physicians)

استفاده از رادیوگرافی تشخیصی طی دو دهه گذشته دو برابر شده که نشان می‌دهد گاهی اوقات روش‌های تصویربرداری و رادیوگرافی بیش از حد یا اشتباه تجویز می‌شوند. در چند سال اخیر، انجمن‌هایی برای همکاری های چند رشته ای تاسیس شده اند که هدف آنها کاهش قرارگرفتن در معرض تابش اشعه با حذف رویه های غیر […]

چیپ نورالینک: آنچه می‌دانیم و آنچه نمی‌دانیم

چند روز پیش ایلان ماسک در توییتر اعلام کرد نخستین تست انسانی چیپ نورالینک آغاز شده و این خبر سروصدای زیاد ایجاد کرد. نورالینک یکی از شرکت‌های ایلان ماسک است که قصد دارد با تعبیه یک چیپ کوچک در مغز انسان ارتباط مستقیم میان کامپیوتر و مغز را فراهم کند. به طور کلی به این […]

آیا «مغز» عامل اصلی ایجاد چاقی است؟

اضافه وزن و چاقی یک موضوع پیچیده و چند عاملی است. اما نتایج پژوهش‌های متعدد طی چند سال گذشته انگشت اتهام را بیش از پیش به سوی مغز نشانه گرفته است. چون این مغز است که به ما می‌گوید چه زمانی گرسنه هستیم و چه زمانی سیر شده‌ایم. همچنین، مغز بر رفتار غذایی ما هم […]

شباهت فرایند تشکیل خاطرات هوش مصنوعی با مغز انسان و تلاش برای بهبود آن

به نظر شما «حافظه‌ی» هوش مصنوعی چگونه کار می‌کند؟ پاسخ اینجاست که فرایند یادگیری و تشکیل خاطرات هوش مصنوعی تا حد زیادی شبیه مغز انسان است! با این تفاوت که هوش مصنوعی فعلا برای عملکرد و تشکیل حافظه به منابع و انرژی زیادی نیاز دارد. در حالی که مغز انسان «فعلا» بسیار بهینه‌تر عمل می‌کند. […]

چرا «تمرین‌های قدرتی» و «عضله سازی» بهترین کاری است که می‌توانید برای سلامت‌تان انجام دهید؟

پادکست را می‌توانید در پلت‌فرم‌های زیر هم گوش کنید: ما برای مراقبت از سلامت‌مان ممکن است کارهای مختلفی انجام دهیم: مثلا رژیم غذایی سالمی داشته […]

آیا هوش مصنوعی جایگزین پزشکی و طبابت می‌شود؟

اگر از هوش مصنوعی‌های پرطرفدار فعلی (مثلا ChatGPT) بپرسید که آیا «آنها جایگزین پزشکی می‌شوند؟» به شما پاسخ می‌دهد: خیر! هوش مصنوعی به هیچ عنوان جایگزین پزشک نخواهد شد و فقط ابزاری است که به پزشکان در تشخیص و درمان بیماری‌ها «کمک» خواهد کرد. اما آیا باید این پاسخ را «باور» کنیم؟ به‌ویژه اینکه می‌دانیم […]

مطالب داغ

احساس جوان‌تر بودن نسبت به سن واقعی در افراد

من ۴۰ ساله هستم اما اگر از من بپرسید در ذهنم چند سال سن دارم، خودم را جوان‌تر ارزیابی می‌کنم. ما یک سن تقویمی داریم که بر اساس «تاریخ تولد‌مان» مشخص می‌شود و یک «احساس ذهنی از سن خودمان» که اسمش را سن ذهنی (subjective age) گذاشته‌اند. اکنون یک پژوهش تازه نشان داده با افزایش […]

کاهش قابل توجه مرگ‌های ناشی از سرطان دهانه‌ رحم در جوانان: تاثیر واکسن اچ پی وی

این نمودار حاوی نکته‌ی مهمی است و در پی پژوهشی در کشور آمریکا به دست آمده که نتایج آن دو روز قبل منتشر شده است: طی ده سال گذشته میزان مرگ ناشی از ابتلا به سرطان دهانه رحم (سرویکس) در خانم‌های زیر ۲۵ سال در کشور آمریکا ۶۲ درصد کاهش پیدا کرده است. پژوهشگران این […]

امکان تشخیص زودهنگام سرطان پانکراس با دقت ۹۷ درصد

طی چند ماه اخیر خبرهای متعددی در مورد امکان غربالگری سرطان‌ها مختلف با کمک تست‌ خون منتشر شده است. اکنون در خبری تازه پژوهشگران می‌گویند می‌توان سرطان پانکراس را هم در مراحل اولیه با دقت ۹۷ درصد شناسایی کرد. سرطان پانکراس جزو بیماری‌هایی است که معمولا بسیار دیر تشخیص داده می‌شود. نتایج مطالعه‌ی جدید اما […]

چرا خاراندن پوست حس خوبی دارد!؟

بعضی‌ افراد می‌گویند اگر جایی از بدن‌ دچار خارش شد نباید آن را بخارانیم! چون در ادامه دچار قرمزی و التهاب می‌شویم. اما از طرف دیگر خاراندن پوست حس بسیار خوبی دارد… اینجا یک سوال مطرح می‌شود: چرا تکامل سبب شده که از خاراندن لذت ببریم!؟ حالا به‌نظر می‌رسد پژوهشگران یک توضیح علمی برای آن […]

مطالب پربازدید

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

این روزها داروهای کاهش وزنی که با اثر روی گیرنده GLP1 عمل می‌کنند، طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند و سماگلوتید (semaglutide) در خط مقدم آنها است. حالا یک داروی دیگر به نام تیرزپاتید (Tirzepatide) هم احتمالا به لیست داروهای لاغری اضافه خواهد شد و این یکی حتی از سماگلوتید هم بهتر عمل می‌کند. این دارو در […]

تایید داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) برای کاهش وزن توسط سازمان غذا و داروی آمریکا

اواخر اردیبهشت از نتایج قابل توجه داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) در کاهش وزن صحبت کردیم. حالا سرانجام استفاده از این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای دو گروه از افراد مورد تایید قرار گرفته است: ۱- افراد چاق (دارای BMI بالای ۳۰)
۲- افرادی که دارای اضافه وزن هستند (BMI بالای ۲۷) و یکی از […]

میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟

ویتامین D جزو ویتامین‌های مهمی است که کمبود آن در تمام دنیا شیوع بالایی دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به کمبود آن دچار هستند. در اینجا می‌خواهیم به این نکته بپردازیم که بهترین روش مصرف مکمل ویتامین دی چگونه است و مقدار مناسبش چقدر است؟ اما پیش از شروع […]

جدول «میزان پروتئین» مواد غذایی و عدم تطابق وزن خوراکی‌ها با حجم پروتئین

دو هفته قبل به موضوع مهم «میزان پروتئین مورد نیاز» و اشتباه‌های رایج در مورد آن پرداختیم. اما اکنون نوبت بخش دوم داستان است: اینکه در هر ماده غذایی چه میزان پروتئین وجود دارد و چرا اغلب افراد در این مورد دچار اشتباه می‌شوند؟ اکثر افراد تصور می‌کنند مثلا ۱۰۰ گرم سینه پخته مرغ دارای […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
لوگو انجمن پزشکان عمومی کرمان
انجمن پزشکان عمومی کرمان
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
لوگو انجمن پزشکان عمومی اردبیل
انجمن پزشکان عمومی اردبیل
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر