آیا «تلفن‌های هوشمند» مقصر اصلی کاهش تمرکز‌مان هستند!؟
سال ۲۰۰۴ یک بررسی روی کاربران ابزارهای دیجیتال نشان داد که بازه توجه (attention span) آنها به طور متوسط «دو و نیم دقیقه» است. حالا همین بررسی بیست سال بعد و در سال ۲۰۲۴ انجام شده و مشخص شده که این عدد به ۴۷ ثانیه رسیده! یعنی تمرکز ما روز‌به‌روز کمتر می‌شود.
در این میان موبایل‌ها را مقصر می‌دانیم و به همین خاطر طی چند سال گذشته یک توصیه محبوبیت پیدا کرده: تا جایی که می‌توانید تلفن را از خودتان دور کنید تا میزان استفاده‌تان کمتر بشود.
اما حالا یک پژوهش تازه به نتایج جالبی دست پیدا کرده:
در این مطالعه از افراد خواسته می‌شد تلفن همراه‌شان را در فاصله‌ای دور از خودشان قرار بدهند. در چنین شرایطی میزان استفاده از تلفن واقعا کمتر می‌شد (که این موضوع را مطالعات دیگر هم نشان داده‌اند). اما نکته اینجا بود که دور کردن موبایل سبب افزایش بهره‌وری و کار بیشتر نمی‌شد. بلکه افراد سرگرمی‌ها و شبکه‌های اجتماعی را روی لپ‌تاپ‌شان باز می‌کردند و همان رفتار را آنجا ادامه می‌دادند!
به عبارت دیگر زمانی که تلفن کمتر در دسترس باشد، سراغ سرگرمی‌های رایج مانند بازی و گردش در شبکه‌های اجتماعی روی دیگر ابزارهای دیجیتال می‌رویم و عملا میزان کار مفیدمان افزایش پیدا نمی‌کند.
محققان می‌گویند وقتی به دنبال افزایش بهره‌وری هستیم، نباید «کاهش استفاده از تلفن همراه» را هدف بگیریم. بلکه باید اپلیکیشن‌ها و سایت‌هایی که باعث کاهش تمرکز می‌شوند را شناسایی و استفاده از آنها را کمتر کنیم.
مثلا اگر زمان زیادی را در اینستاگرام تلف می‌کنیم، سعی کنیم استفاده از این شبکه‌ی اجتماعی را کاهش دهیم (یا آن را به کلی حذف کنیم).
تلفن‌‌ها را سرزنش نکنیم، مشکل در مغز خودمان است!
https://www.frontiersin.org/journals/computer-science/articles/10.3389/fcomp.2025.1422244/full
https://www.webmd.com/balance/news/20250328/distracted-your-phone-isnt-the-only-problem-heres-why
