• ۴ دقیقه مطالعه

آشنایی با ۶ چالش هوش مصنوعی در ورود به حوزه‌ی سلامت و پزشکی

آشنایی با ۶ چالش هوش مصنوعی در ورود به حوزه‌ی سلامت و پزشکی

هوش مصنوعی به سرعت در حال تغییر دنیا است و به‌نظر می‌رسد با یک انقلاب در رشته‌های گوناگون مواجه هستیم. در بخش سلامت و پزشکی هم صدای پای هوش مصنوعی از گوشه و کنار به گوش می‌رسد. اما اگر کمی دقیق‌تر نگاه کنیم، متوجه می‌شویم داستان هوش مصنوعی و پزشکی با چالش‌های خاصی مواجه است که برخی از آنها در دیگر رشته‌ها وجود ندارد.

۱- ناقص‌بودن ابزارهای هوش مصنوعی فعلی

ابزارهای هوش مصنوعی طی چند سال گذشته پیشرفت‌ قابل توجهی داشته‌اند، اما آنها برای عملکرد صحیح و دقیق به حجم زیادی از «اطلاعات کامل» و «صحیح» نیاز دارند. چیزی که در سیستم بهداشت و سلامت آنقدرها در دسترس نیست. اطلاعات پزشکی معمولا بسیار پراکنده هستند و ضمنا در مورد صحت بسیاری آنها نمی‌توان اطمینان داشت.

در این مطلب می‌خوانید

از طرف دیگر برخی اطلاعات پزشکی، محرمانه به حساب می‌آیند و نمی‌توان آنها را به‌راحتی و بدون کسب اجازه از بیمار، در اختیار هوش مصنوعی قرار داد و این خودش یک محدودیت مهم به‌ حساب می‌آید.

در نتیجه ممکن است ابزارهای هوش مصنوعی، نتایج اشتباهی ارائه دهند و این جزو مهم‌ترین چالش‌هایی است که باید در نظر گرفته شود.

آگهی کلینیک کیمیا سال‌های سالمِ بیشتر، نه فقط سال‌های بیشتر پزشکی طول عمر، کاملاً آنلاین از هر نقطه‌ی جهان مشاورهٔ ۱۵ دقیقه‌ای رایگان در واتساپ

۲- اِکراه در استفاده از هوش مصنوعی

بسیاری از پزشکان در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی اکراه دارند. ما آموزش دیده‌ایم تا بر اساس شواهد و معاینات به جمع‌بندی بالینی برسیم و در نتیجه به راحتی نمی‌توان به حرف‌های یک الگوریتم هوش مصنوعی اطمینان کرد.

در این رابطه نیاز است ابزارهای هوش مصنوعی پزشکی به‌گونه‌ای طراحی شوند تا فرایند تصمیم‌گیری آنها به صورت شفاف در اختیار کادر پزشکی قرار بگیرد و امکان نظارت بر آن وجود داشته باشد. چیزی که هنوز در دسترس‌مان نیست و تا آن زمان احتمالا میزان اعتماد به ابزارهای هوش مصنوعی بالا نخواهد بود.

۳- پیچیدگی روال‌ها و اهمیت قوانین در پزشکی

قوانین و مقررات حوزه سلامت بسیار پیچیده‌تر و سخت‌گیرانه‌تر از دیگر رشته‌ها است. برای مثال در حوزه تولید نرم‌افزار، شما به راحتی سراغ استفاده از هوش مصنوعی می‌روید و ابزارهای گوناگون را امتحان می‌کنید. در بدترین شرایط، محصول شما حاوی باگ‌هایی خواهد بود که قابل رفع هستند. اما در حوزه‌ی سلامت شما با جان انسان‌ها سروکار دارید و جای زیادی برای آزمایش و خطا وجود ندارد.

در نتیجه تست‌ها و اعتبار سنجی‌های بسیار بیشتر باید انجام شود تا بتوانید به پیشنهادهای پزشکیِ هوش مصنوعی اعتماد کنید، وگرنه در جایگاه پزشک ممکن است گیر قانون بیفتید.

همین الان هم برخی پزشکان از ChatGPT مشورت می‌گیرند، اما در حال حاضر نمی‌توانید به پاسخ‌های ارائه شده اعتماد ۱۰۰ درصد داشته باشید. ابزارهای فعلی دچار انواع و اقسام اشتباهات هستند و حتی گاهی اوقات دچار توهم می‌شوند (واقعا به آن توهم هوش مصنوعی یا AI hallucination می‌گویند) و مثلا پاسخی بر اساس منبعی به شما می‌دهد که اگر آن را دنبال کنید متوجه می‌شوید اصلا چنین منبعی وجود ندارد! در نتیجه اگر بیمار دچار مشکل شود، مسئولیت کامل آن برعهده‌ی شما است.

۴- نیاز به سرمایه‌گذاری‌های بزرگ

ابزارهای هوش مصنوعی فعلی، علاوه بر حجم زیاد اطلاعات، به توان سخت‌افزاری قابل توجهی هم نیاز دارند که نیازمند سرمایه‌گذاری‌های بسیار بزرگ است و در دسترسی به آن محدودیت‌های زیادی وجود دارد.

چت‌جی‌پی‌تی مهم‌ترین محصولی بود که هوش مصنوعی را طی یک سال گذشته بسیار مشهور کرد. اما اگر نگاهی به زیرساخت‌های آن بیندازیم، متوجه می‌شویم روزانه حدود نیم میلیون کیلووات برق مصرف می‌کند که معادل مصرف حدود ۲۰۰ هزار خانه است و برای خنک‌نگه داشتن هزاران پردازشگرش، آب بسیار زیادی مصرف می‌شود. جالب است بدانید که یک بررسی غیررسمی تخمین زده هزینه نگهداری چت‌جی‌پی‌تی، روزانه نزدیک به یک میلیون دلار است!

۵- نبود یک فریم‌ورک استاندارد

در حال حاضر برای ساخت ابزارهای هوش مصنوعیِ پزشکی هیچ استاندارد تعریف‌شده‌ای وجود ندارد. ضروری است که یک چارچوب کلی تدوین شود تا تمام ابزارهای تولیدی از دستورالعمل‌هایش پیروی کنند و موارد مهمی مشخص گردد. از جمله:

  • جمع‌آوری اطلاعات چگونه انجام شود؟
  • فرایند صحت‌سنجی اطلاعات چطور باشد؟
  • ملاحظات اخلاقی به‌ چه شکل در نظر گرفته شوند؟
  • و بسیاری موارد دیگر…

۶- نیاز به ارتباط بیشتر میان جامعه فناوری و پزشکی

اگر بخواهیم سرعت ورود هوش مصنوعی به حوزه‌ی پزشکی را افزایش دهیم، باید میان تکنولوژیست‌ها و پزشکان ارتباط دوستانه‌ی بیشتری برقرار کنیم.

تجربیات قبلی من (به عنوان فردی که در هر دو حوزه فعالیت می‌کند)، نشان داده هر کدام از این گروه‌ها از یک زاویه‌ی خاص و متفاوت به ماجرا نگاه می‌کنند و تنها با آموزش دو طرفه و به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات است که گره‌ها باز می‌شود و حاصل آن پیشرفت متقابل خواهد بود.

https://medium.com/insights-of-nature/what-does-it-actually-takes-to-run-chatgpt-6fe9b891c691

https://apnews.com/article/chatgpt-gpt4-iowa-ai-water-consumption-microsoft-f551fde98083d17a7e8d904f8be822c4

https://www.techtimes.com/articles/307349/20240903/establishing-a-standard-framework-for-ai-in-healthcare-bridging-the-gap-to-widespread-adoption.htm

آگهی کلینیک کیمیا سال‌های سالمِ بیشتر، نه فقط سال‌های بیشتر پزشکی طول عمر، کاملاً آنلاین از هر نقطه‌ی جهان مشاورهٔ ۱۵ دقیقه‌ای رایگان در واتساپ

مطالب مرتبط

کمک مهم هوش مصنوعی در تشخیص زودهنگام احتمال سکته‌ی قلبی
کمک مهم هوش مصنوعی در تشخیص زودهنگام احتمال سکته‌ی قلبی

یک طرح آزمایشی که از هوش مصنوعی استفاده می‌کند، در پنج بیمارستان انگلستان در حال اجرا است و مجریان آن می‌گویند در تشخیص احتمال بروز سکته‌ی قلبی یک انقلاب به حساب می‌آید. داستان از این قرار است که هر سال افراد زیادی به خاطر درد قفسه‌ی سینه به پزشک مراجعه می‌کنند و برای آنها سی‌تی‌اسکن […]

فاصله میان توانایی‌های هوش مصنوعی و انسان چقدر است؟
فاصله میان توانایی‌های هوش مصنوعی و انسان چقدر است؟

«لکس فریدمن» در پادکستش به موضوعات متنوعی می‌پردازد و هوش مصنوعی به خاطر تخصص خودش از موضوعاتی است که زیاد مورد گفتگو قرار می‌گیرد. در اپیزود جدیدی که حدود دو هفته پیش منتشر شده، گفتگویی با آقای «یان لاکون» صورت گرفته. آقای یاکون مدیر ارشد هوش مصنوعی در شرکت متا، مدرس دانشگاه نیویورک و برنده […]

هفت پیشرفت مهم پزشکی و سلامت در سال ۲۰۲۳
هفت پیشرفت مهم پزشکی و سلامت در سال ۲۰۲۳

پایان سال ۲۰۲۳ نزدیک است و امسال در حوزه پزشکی و سلامت شاهد پیشرفت‌های قابل توجهی بودیم که بد نیست در آخرین روزهای آن، نگاهی به مهم‌ترین‌شان بیندازیم: ۱- آغاز ژن درمانی بیماری‌ها با تکنیک کریسپر همین چند هفته قبل بود که نخستین «ژن درمانی برای بیماران کم خونی داسی» شکل مورد تایید قرار گرفت […]

شباهت فرایند تشکیل خاطرات هوش مصنوعی با مغز انسان و تلاش برای بهبود آن
شباهت فرایند تشکیل خاطرات هوش مصنوعی با مغز انسان و تلاش برای بهبود آن

به نظر شما «حافظه‌ی» هوش مصنوعی چگونه کار می‌کند؟ پاسخ اینجاست که فرایند یادگیری و تشکیل خاطرات هوش مصنوعی تا حد زیادی شبیه مغز انسان است! با این تفاوت که هوش مصنوعی فعلا برای عملکرد و تشکیل حافظه به منابع و انرژی زیادی نیاز دارد. در حالی که مغز انسان «فعلا» بسیار بهینه‌تر عمل می‌کند. […]

آیا هوش مصنوعی جایگزین پزشکی و طبابت می‌شود؟
آیا هوش مصنوعی جایگزین پزشکی و طبابت می‌شود؟

اگر از هوش مصنوعی‌های پرطرفدار فعلی (مثلا ChatGPT) بپرسید که آیا «آنها جایگزین پزشکی می‌شوند؟» به شما پاسخ می‌دهد: خیر! هوش مصنوعی به هیچ عنوان جایگزین پزشک نخواهد شد و فقط ابزاری است که به پزشکان در تشخیص و درمان بیماری‌ها «کمک» خواهد کرد. اما آیا باید این پاسخ را «باور» کنیم؟ به‌ویژه اینکه می‌دانیم […]

کمک هوش مصنوعی به تشخیص دقیق‌تر سکته قلبی
کمک هوش مصنوعی به تشخیص دقیق‌تر سکته قلبی

اگر در اورژانس با بیمار درد قفسه سینه مواجه شوید چه می‌کنید؟ قاعدتا اگر مشکوک به حمله قلبی باشیم، تست تروپونین می‌گیریم و باید این کار چند مرتبه تکرار شود تا تغییرات آن را مشاهده کنیم. مشکل این روش این است که برخی بیماران بیش از حد در اوژرانس بستری می‌شوند و تخت‌ها را اشغال […]

مطالب داغ

اگر می‌خواهید به اهدف‌تان برسید، عصبانی شوید!
اگر می‌خواهید به اهدف‌تان برسید، عصبانی شوید!

اغلب افراد تصور می‌کنند برای رسیدن به «اهداف» زندگی‌‌ باید در «شرایط مناسب» قرار بگیرند که بخشی از آن شامل «آرامش روان» است. اما واقعیت این است که آرامش روان همیشه در دسترس‌مان نیست و این روزها و در شرایط فعلی، به عنصری کمیاب تبدیل شده است. در چنین وضعیتی یکی از راهکارهای ممکن این […]

آشنایی با مهم‌ترین عوامل «خطرساز» و «محافظت‌کننده‌ی» ابتلا به سرطان‌ روده‌ی بزرگ
آشنایی با مهم‌ترین عوامل «خطرساز» و «محافظت‌کننده‌ی» ابتلا به سرطان‌ روده‌ی بزرگ

یک پژوهش گسترده که بیش از ۵۰۰ هزار خانم را طی ۱۶ سال مورد پیگیری قرار داده، به رابطه‌ی میان رژیم غذایی و ابتلا به سرطان‌ روده‌ی بزرگ (کولون و رکتوم) پرداخته است. در این پژوهش ۹۷ ماده‌ی غذایی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در میان همه آنها مشخص شده که مصرف الکل قوی‌ترین عامل تاثیرگذار […]

بهترین راهکارهای پیشگیری از بیماری حرکت (ماشین‌گرفتگی) از زبان یک پزشک کشتی
بهترین راهکارهای پیشگیری از بیماری حرکت (ماشین‌گرفتگی) از زبان یک پزشک کشتی

چند روز قبل در صد و سی و یکمین کنگره‌ی سالانه طب داخلی آلمان (بله درست خواندید این کنگره‌ از سال ۱۸۸۲ میلادی در حال برگزاری است). یک سخنرانی جالب توسط دکتر لایشکر ارائه شد که گفتم بد نیست برخی نکات کاربردی‌اش را با شما به‌اشتراک بگذارم: دکتر لایشکر متخصص طب داخلی و اورژانس است […]

رابطه‌ی «اختلاف طبقاتی» با «اندازه‌ی مغز»…
رابطه‌ی «اختلاف طبقاتی» با «اندازه‌ی مغز»…

نتیجه‌ی یک پژوهش که به‌تازگی در ژورنال نیچر منتشر شده نشان می‌دهد که حجم مغز با میزان فقر و اختلاف طبقاتی در جامعه مرتبط است و این اختلاف، افراد را در معرض خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند آلزایمر قرار می‌دهد. این پژوهش به‌خوبی تاثیر وضعیت اقتصادی بر سلامت مغز را نشان می‌دهد: محققان مطالعه می‌گویند، […]

مطالب پربازدید

میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟
میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟

ویتامین D جزو ویتامین‌های مهمی است که کمبود آن در تمام دنیا شیوع بالایی دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به کمبود آن دچار هستند. در اینجا می‌خواهیم به این نکته بپردازیم که بهترین روش مصرف مکمل ویتامین دی چگونه است و مقدار مناسبش چقدر است؟ اما پیش از شروع […]

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟
آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

تیرزپاتید (Tirzepatide) با اثر همزمان روی گیرنده‌های GLP1 و GIP، در پژوهشی روی بیش از ۲۵۰۰ نفر تا ۲۲.۵ درصد کاهش وزن ایجاد کرده است؛ عددی که با نتایج جراحی‌های کاهش وزن قابل مقایسه است.

تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1
تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1

قبلا در «آپدیت ام دی» در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن زیاد صحبت کرده‌ایم. در میان آنها یک دسته دارویی خاص طی چند سال گذشته محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. اینها جزو یک کلاس دارویی به نام «آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱» یا به طور خلاصه «آگونیست GLP1» هستند. جالب است بدانید اغلب این […]

جدول «میزان پروتئین» مواد غذایی و عدم تطابق وزن خوراکی‌ها با حجم پروتئین
جدول «میزان پروتئین» مواد غذایی و عدم تطابق وزن خوراکی‌ها با حجم پروتئین

در راهنمای کامل مقدار پروتئین روزانه به این پرسش پاسخ داده‌ایم که هر فرد بر اساس سن، ورزش و هدفش چقدر پروتئین لازم دارد و اشتباه‌های رایج در این مورد چیست. اما این مطلب بخش دوم داستان است: اینکه در هر ماده غذایی چه میزان پروتئین وجود دارد و چرا اغلب افراد در این مورد […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت

معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور

معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور

اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر

اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر

X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر