۱۶ آذر ۱۴۰۴ دکتر علی‌اصغر هنرمند

برای نخستین بار: کشف یک «ژن خاص» عاملِ ابتلا به بیماری روان

دانشمندان برای نخستین بار یک ژنِ خاص پیدا کرده‌اند که می‌تواند مستقیماً باعث بروز بیماری روانی شود.

در این پژوهش، تغییرات در ژنی به نام GRIN2A با بروز علائم روان‌پزشکی، به‌ویژه اسکیزوفرنی زودهنگام (در کودکی یا اوایل نوجوانی) مرتبط شده. 

تصور فعلی این است که اختلالات روانی مثل افسردگی ماژور یا اسکیزوفرنی، نتیجه‌ی تأثیر صدها یا هزاران تغییر ژنتیکی و عوامل محیطی است که با هم تعامل دارند.

اما این مطالعه نشان می‌دهد که در مورد GRIN2A ممکن است یک ژنِ واحد به‌تنهایی عامل بیماری باشد.

از نظر عملکرد، GRIN2A بخشی از گیرنده‌های گلوتامات در مغز را کُد می‌کند؛ گیرنده‌هایی که در فعالیت تحریک‌کننده‌ی نورون‌ها نقش دارند و اختلال در آن‌ها با صرع و اسکیزوفرنی در ارتباط است.

البته تعداد بیماران این پژوهش کم بوده و فعلا نتیجه‌گیری‌ها محدود است، اما این یافته‌ها نشان می‌دهد که همه‌ی اختلالات روانی لزوماً از ترکیب تعداد زیادی ژن نمی‌آیند و در برخی موارد می‌توان آن‌ها را بر اساس یک تغییر ژنتیکی مشخص شناسایی و شاید حتی درمان کرد.


این مطالعه در مجله‌ی Molecular Psychiatry منتشر شده است.

https://www.sciencealert.com/scientists-discover-the-first-single-gene-to-directly-cause-mental-illness

مطالب مرتبط

ساخت یک واکسن آزمایشی برای پیشگیری از شوک آلرژیک (آنافیلاکسی)

برخی افراد به خاطر آلرژی در صورت مواجهه با ماده‌ی حساسیت‌زا (مثلا خوردن اتفاقی بادام زمینی) دچار یک واکنش شدید به نام آنافیلاکسی می‌شوند که در موارد شدید می‌تواند منجر به مرگ شود. حالا پژوهشگران یک واکسن آزمایشی ساخته‌اند که فعلا در موش‌ها توانسته تا یک سال جلوی این رخداد را بگیرد. این واکسن با […]

تشخیص و درمان کمردرد ناشی از اختلال عملکرد مفصل ساکروایلیاک (مرور سریع مبتنی بر شواهد)

اختلال عملکرد مفصل ساکروایلیاک یکی از علل شایع کمردرد است و تشخیص دقیق می‌تواند چالش برانگیز باشد. در افتراق سایر تشخیص‌ها که ممکن است علائم و نشانه‌های مشابهی داشته باشند، گرفتن شرح حال کامل و معاینه فیزیکی بسیار مهم است. درمان محافظه‌کارانه شامل، تثبیت و تقویت عضلات لگنی با تمرینات کششی و ماساژ است. این […]

عبور جمعیت چاق‌ها از مرز یک میلیارد نفر!

بر اساس نتایج پژوهش جدیدی که روز گذشته در ژورنال لنست منتشر شده، جمعیت افراد چاق در جهان از یک میلیارد نفر عبور کرده است. این مطالعه نشان داده در حال حاضر حدود ۸۸۰ میلیون فرد بزرگسال و ۱۵۹ میلیون کودک در جهان دچار چاقی هستند. معیار محاسبه‌ی چاقی در این مطالعه بر اساس شاخص […]

آیا تا سه سال دیگر شاهد مرغ‌های مقاوم به ویروس آنفلوآنزای پرندگان خواهیم بود؟

پرندگان و از جمله مرغ‌ها در برابر ویروس آنفلوآنزای پرندگان بسیار حساس هستند و این بیماری به سرعت سبب مرگ آنها می‌شود. حالا پژوهشگران می‌گویند توانسته‌اند با اصلاح ژن مرغ‌ها کاری کنند که آنها تا حدی در برابر این بیماری مقاوم باشند و با اطمینان خاطر می‌گویند که تا سه سال آینده می‌توانیم مرغ و […]

نمودار «شاخص سیری» و اهمیت آن در انتخاب مواد غذایی

حتما می‌دانید اثر سیر کنندگی مواد خوراکی مختلف با هم متفاوت است: برخی غذاها باعث ایجاد احساس سیری طولانی‌ مدت می‌شوند و برخی دیگر به‌سرعت ما را گرسنه می‌کند که نتیجه‌اش افزایش کالری مصرفی خواهد بود. به همین خاطر در سال ۱۹۹۵ معیاری به نام «شاخص سیری» (satiety index) توسط پژوهشگران استرالیایی ایجاد شد که […]

مورچه‌هایی که به صورت دسته‌جمعی خودشان را به‌مُردن می‌زنند!

برخی حیوانات به عنوان یک تاکتیک دفاعی در مقابل خطر خود‌شان را به مُردن می‌زنند. حالا پژوهشگران یک گونه از مورچه‌ یافته‌اند که کل کلونی در مواجهه با خطر به صورت دسته‌جمعی خودشان را به مردن می‌زنند. این مورچه‌ها در استرالیا زندگی می‌کنند و این یافته در ژورنال Zoology منتشر شده است. https://www.publish.csiro.au/ZO/ZO22042

مطالب داغ

کاهش احتمال ابتلا به ام اس در صورت مصرف داروهای HIV

طی یک دهه‌ی گذشته، چندین پژوهش گزارش کرده‌اند که در بیماران مبتلا به ام اس (مالتیپل اسکلروزیس) در صورت ابتلا به HIV و شروع داروی ضد ویروس، علائم بیماری ام اس به طور قابل توجهی کمتر شده یا سرعت پیشرفت بیماری ام اس کاهش زیادی پیدا می‌کند. این یافته‌ها سبب شده پژوهشگران به این فکر […]

تایید مصرف داروی کلشی‌سین برای مبتلایان تصلب شرایین

وقتی اسم داروی کلشی‌سین به میان می‌آید، اولین گزینه‌هایی که به ذهن‌ می‌رسند بیماری‌هایی مانند نقرس است. اما اکنون استفاده از کلشی‌سین با دوز پایین نیم میلی‌گرمی، برای بیمارهای قلبی عروقی توسط سازمان غذا و داروی آمریکا تایید شده است. مشخص شده که این دارو در افرادی که مبتلا به بیماری آترواسکلروتیک (ASCVD) همراه با […]

اعطای نوبل پزشکی به محققان سازنده واکسن mRNA

ساعاتی قبل برندگان نوبل پزشکی سال ۲۰۲۳ اعلام شدند و «کاتالین کاریکو» و «درو وایسمن» به خاطر کار روی واکسن‌های بر پایه mRNA برندگان این جایزه شدند. پژوهش‌های آنها سبب شد که واکسن کووید۱۹ بسیار سریع ساخته شود و البته به زودی شاهد انواع زیادی از واکسن‌ها بر پایه این فناوری خواهیم بود. واکسن‌های قبلی […]

آیا می‌توانیم از روی بوی افراد، سن‌شان را حدس بزنیم؟

از قدیم این اعتقاد وجود داشته که انسان‌ها می‌توانند از روی بوی افراد، سن‌شان را حدس بزنند و این موضوع به‌ویژه در مورد بوی افراد مُسن (به‌ویژه در فرهنگ ژاپنی‌ها) صادق است. حالا یک پژوهش جالب این موضوع را بررسی کرده است: آنها از داوطلبین در سه گروه سنی مختلف جوان (۲۰ الی ۳۰ ساله) […]

مطالب پربازدید

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

این روزها داروهای کاهش وزنی که با اثر روی گیرنده GLP1 عمل می‌کنند، طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند و سماگلوتید (semaglutide) در خط مقدم آنها است. حالا یک داروی دیگر به نام تیرزپاتید (Tirzepatide) هم احتمالا به لیست داروهای لاغری اضافه خواهد شد و این یکی حتی از سماگلوتید هم بهتر عمل می‌کند. این دارو در […]

میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟

ویتامین D جزو ویتامین‌های مهمی است که کمبود آن در تمام دنیا شیوع بالایی دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به کمبود آن دچار هستند. در اینجا می‌خواهیم به این نکته بپردازیم که بهترین روش مصرف مکمل ویتامین دی چگونه است و مقدار مناسبش چقدر است؟ اما پیش از شروع […]

تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1

قبلا در «آپدیت ام دی» در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن زیاد صحبت کرده‌ایم. در میان آنها یک دسته دارویی خاص طی چند سال گذشته محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. اینها جزو یک کلاس دارویی به نام «آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱» یا به طور خلاصه «آگونیست GLP1» هستند. جالب است بدانید اغلب این […]

تایید داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) برای کاهش وزن توسط سازمان غذا و داروی آمریکا

اواخر اردیبهشت از نتایج قابل توجه داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) در کاهش وزن صحبت کردیم. حالا سرانجام استفاده از این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای دو گروه از افراد مورد تایید قرار گرفته است: ۱- افراد چاق (دارای BMI بالای ۳۰)
۲- افرادی که دارای اضافه وزن هستند (BMI بالای ۲۷) و یکی از […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر