۰۶ مهر ۱۴۰۳ دکتر علی‌اصغر هنرمند

برای نخستین بار در جهان: درمان دیابت نوع ۱ با کمک پیوند سلول‌های بنیادی؟

در یک رخداد فوق‌العاده، یک خانم ۲۵ ساله‌ی مبتلا به دیابت نوع ۱، بعد از دریافت نوع جدیدی از درمان دیگر نیازی به استفاده از انسولین ندارد.

در روش جدید، سلول‌های بنیادی از بدن خود بیمار گرفته شده و پس از برنامه‌ریزی، تبدیل به سلول‌هایی می‌شوند که انسولین تولید می‌کنند.

جالب‌تر اینکه پژوهشگران سلول‌ها را در پانکراس قرار نداده‌اند، بلکه آنها را زیر غلاف عضلات جلوی شکم تزریق کرده‌اند تا امکان پایش وضعیت آنها راحت‌تر باشد. کل فرایند تزریق هم کمتر از نیم ساعت زمان برده است.

از مدت‌ها قبل، روش پیوند سلول‌های تولید کننده‌ی انسولین از پانکراس اهدا کننده در دسترس است. اما مشکل اینجاست که تعداد اهدا کنندگان بسیار محدود است و دریافت کننده هم باید تا آخر عمر داروهای سرکوب ایمنی دریافت کند. اما در روش تازه سلول‌ها بنیادی از بدن خود بیمار گرفته شده است.

حدود سه ماه بعد از تزریق سلول‌های بنیادی، فرد گیرنده دیگر نیازی به دریافت انسولین نداشت و اکنون بیش از یک سال از انجام این فرایند گذشته است.

پژوهشگران می‌گویند در حال حاضر قند خون فرد گیرنده در ۹۸ درصد اوقات شبانه‌روز، در محدود‌ی طبیعی است.

البته خود ابداع‌کنندگان این روش می‌گویند هنوز نمی‌خواهند از کلمه «درمان» برای روش جدید استفاده کنند و اگر این وضعیت در فرد گیرنده برای پنج سال ادامه پیدا کند، آن را «درمان» می‌نامند.

در دیابت نوع ۱ بدن به اندازه‌ی کافی انسولین تولید نمی‌کند (یا به طور کلی انسولین نمی‌سازد) و حدود ۵ الی ۱۰ درصد مبتلایان دیابت را تشکیل می‌دهد. دیابت نوع ۱ برخلاف نوع ۲، قابل پیشگیری نیست و کشف یک درمان برای آن خبر مهمی برای مبتلایان است.

البته هنوز باید صبر کرد. چون محققان می‌گویند فرایند برنامه‌ریزی سلول‌های بنیادی در حال حاضر دشوار و هزینه‌بر است. اما امیدوارند در آینده نه‌چندان دور در دسترس عموم قرار بگیرد.

نتیجه روش تازه روز گذشته در ژورنال Cell منتشر شده است.

https://www.cell.com/cell/abstract/S0092-8674(24)01022-5

https://www.nature.com/articles/d41586-024-03129-3

مطالب مرتبط

یکی از دلایل چاقی و دیابت: به دام افتادن سلول‌های عصبی مسئول گرسنگی در مغز؟

یک پژوهش جالب انجام شده روی موش‌ها، نشان داده که رژیم غذایی ناسالم فقط به خاطر کالری زیاد سبب افزایش وزن نمی‌شود و یک تغییر مهم هم در مغز ایجاد می‌کند. در این مطالعه به مدت سه ماه به موش‌ها، خوراکی‌های پرچرب و سرشار از قند داده شد و نورون‌های (اعصاب مغزی) مسئول ایجاد گرسنگی […]

انتقال دی اِن اِی از میتوکندری به هسته سلول‌های عصبی در مغز: اینجا چه خبر است!؟

محققان دانشگاه کلمبیا در پژوهشی نشان دادند که میتوکندری‌های سلول‌های مغز انسان، دی ان ای خود را به داخل هسته‌ی سلول پرتاب می‌کنند و این دی ان ای، وارد کروموزوم‌های هسته‌ی سلول می‌شود. به‌نظر می‌رسد که ورود این دی ان ای به داخل هسته و ترکیب شدن آن با کروموزوم‌ها می‌تواند آسیب‌زا باشد، چرا که […]

دیابت همزمان با بلوغ: مرور سریع مبتنی بر شواهد

دیابت همزمان با بلوغ (Maturity-onset diabetes of the young) در جوانان یک نوع دیابت شیرین غیروابسته به انسولین است که معمولاً در سنین جوانی تشخیص داده می‌شود. این دیابت اغلب یک بیماری اتوزومال غالب است و بر اساس جهش ژنتیکی ایجادکننده به زیرگروه‌های 1 تا 14 تقسیم می‌شود. 95 درصد موارد را زیرگروه‌های 1 تا […]

دستکاری ژنتیکی گاوها برای تولید انسولین

بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت برای کنترل بیماری‌شان به انسولین نیاز دارند اما تولید انسولین در شرکت‌های داروسازی همیشه با محدودیت‌ مواجه بوده است. یکی از روش‌هایی که در حال حاضر برای تولید انسولین استفاده می‌شود، با کمک باکتری‌ها است. اما حالا پژوهشگران برای افزایش تولید انسولین به گاوها به روی آورده‌اند. آنها ژن‌های […]

تایید نخستین ژن درمانی برای بیماران کم خونی داسی شکل

ساعاتی قبل، سازمان غذا و داروی آمریکا نخستین ژن درمانی مبتنی بر فناوری کریسپر برای بیماران مبتلا به کم خونی داسی شکل (Sickle Cell) را مورد تایید قرار داد. این نخستین بار است که یک درمان با فناوری «کریسپر» در کشور آمریکا مورد تایید FDA قرار گرفته است و از این نظر یک رخداد تاریخی […]

تایید نخستین درمان سلولی برای دیابت نوع ۱

سرانجام پس از سال‌ها پژوهش، برای نخستین بار یک روش درمان سلولی به نام Lantidra برای مبتلایان دیابت نوع ۱ توسط سازمان غذا و داروی آمریکا مورد تایید قرار گرفته است. این روش درمانی توسط شرکتی به نام CellTrans ابداع شده و در آن سلول‌های تولید‌کننده انسولین از بدن فرد اهدا کننده‌ای که درگذشته‌، برداشته […]

مطالب داغ

تصویر بند انگشتی
تاثیر فوق‌العاده‌ی ورزش روی کاهش علائم افسردگی

می‌دانیم که «ورزش» به بهبود بیماران مبتلا به افسردگی کمک می‌کند. اما یک پژوهش مدعی است که تاثیر ورزش حداقل در کوتاه‌ مدت حتی از دارو درمان و مشاوره هم بیشتر است و در مقایسه با آنها ۱.۵ برابر بهتر عمل می‌کند. این پژوهش از نوع systematic reviews بیش از ۱۰۳۹ پژوهش دیگر را مورد […]

امکان انتقال باکتری سالمونلا از طریق لاکپشت‌های کوچک

نگهداری از حیوانات حیات وحش، به عنوان حیوانات خانگی به دلایل متعدد صحیح نیست که یکی از آنها امکان انتقال بیماری‌ها است. حالا مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) در مورد نگهداری از لاکپشت‌های کوچک هشدار صادر کرده و گفته امکان انتقال باکتری سالمونلا از طریق آنها وجود دارد. طی چند هفته‌ی گذشته […]

سه نکته‌ در مورد آنفلوآنزا و افزایش ۶ برابری احتمال بروز سکته‌ی قلبی

تا به حال چندین پژوهش مجزا در کشورهای مختلف نشان داده‌اند که ابتلا به آنفلوآنزا سبب افزایش ۶ برابری احتمال سکته‌ی قلبی طی یک هفته‌ی نخست ابتلا می‌شود و قبلا در آپدیت ام دی هم به آنها پرداخته‌ایم. حالا نتایج یک پژوهش تازه هم در این مورد منتشر شده و یافته‌های قبلی را تایید کرده […]

تایید نخستین اپلیکیشن موبایل برای کمک به درمان افسردگی ماژور

سازمان غذا و داروی آمریکا برای نخستین بار یک اپلیکیشن موبایل را برای کمک به درمان افسردگی ماژور مورد تایید قرار داده است. نام آن Rejoyn است و جالب است بدانید برای استفاده از این اپلیکیشن فعلا به نسخه پزشک نیاز دارید و در حال حاضر به صورت عمومی از طریق اپ استور و یا […]

مطالب پربازدید

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

این روزها داروهای کاهش وزنی که با اثر روی گیرنده GLP1 عمل می‌کنند، طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند و سماگلوتید (semaglutide) در خط مقدم آنها است. حالا یک داروی دیگر به نام تیرزپاتید (Tirzepatide) هم احتمالا به لیست داروهای لاغری اضافه خواهد شد و این یکی حتی از سماگلوتید هم بهتر عمل می‌کند. این دارو در […]

میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟

ویتامین D جزو ویتامین‌های مهمی است که کمبود آن در تمام دنیا شیوع بالایی دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به کمبود آن دچار هستند. در اینجا می‌خواهیم به این نکته بپردازیم که بهترین روش مصرف مکمل ویتامین دی چگونه است و مقدار مناسبش چقدر است؟ اما پیش از شروع […]

تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1

قبلا در «آپدیت ام دی» در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن زیاد صحبت کرده‌ایم. در میان آنها یک دسته دارویی خاص طی چند سال گذشته محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. اینها جزو یک کلاس دارویی به نام «آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱» یا به طور خلاصه «آگونیست GLP1» هستند. جالب است بدانید اغلب این […]

تایید داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) برای کاهش وزن توسط سازمان غذا و داروی آمریکا

اواخر اردیبهشت از نتایج قابل توجه داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) در کاهش وزن صحبت کردیم. حالا سرانجام استفاده از این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای دو گروه از افراد مورد تایید قرار گرفته است: ۱- افراد چاق (دارای BMI بالای ۳۰)
۲- افرادی که دارای اضافه وزن هستند (BMI بالای ۲۷) و یکی از […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر