۰۶ مهر ۱۴۰۳ دکتر علی‌اصغر هنرمند

برای نخستین بار در جهان: درمان دیابت نوع ۱ با کمک پیوند سلول‌های بنیادی؟

در یک رخداد فوق‌العاده، یک خانم ۲۵ ساله‌ی مبتلا به دیابت نوع ۱، بعد از دریافت نوع جدیدی از درمان دیگر نیازی به استفاده از انسولین ندارد.

در روش جدید، سلول‌های بنیادی از بدن خود بیمار گرفته شده و پس از برنامه‌ریزی، تبدیل به سلول‌هایی می‌شوند که انسولین تولید می‌کنند.

جالب‌تر اینکه پژوهشگران سلول‌ها را در پانکراس قرار نداده‌اند، بلکه آنها را زیر غلاف عضلات جلوی شکم تزریق کرده‌اند تا امکان پایش وضعیت آنها راحت‌تر باشد. کل فرایند تزریق هم کمتر از نیم ساعت زمان برده است.

از مدت‌ها قبل، روش پیوند سلول‌های تولید کننده‌ی انسولین از پانکراس اهدا کننده در دسترس است. اما مشکل اینجاست که تعداد اهدا کنندگان بسیار محدود است و دریافت کننده هم باید تا آخر عمر داروهای سرکوب ایمنی دریافت کند. اما در روش تازه سلول‌ها بنیادی از بدن خود بیمار گرفته شده است.

حدود سه ماه بعد از تزریق سلول‌های بنیادی، فرد گیرنده دیگر نیازی به دریافت انسولین نداشت و اکنون بیش از یک سال از انجام این فرایند گذشته است.

پژوهشگران می‌گویند در حال حاضر قند خون فرد گیرنده در ۹۸ درصد اوقات شبانه‌روز، در محدود‌ی طبیعی است.

البته خود ابداع‌کنندگان این روش می‌گویند هنوز نمی‌خواهند از کلمه «درمان» برای روش جدید استفاده کنند و اگر این وضعیت در فرد گیرنده برای پنج سال ادامه پیدا کند، آن را «درمان» می‌نامند.

در دیابت نوع ۱ بدن به اندازه‌ی کافی انسولین تولید نمی‌کند (یا به طور کلی انسولین نمی‌سازد) و حدود ۵ الی ۱۰ درصد مبتلایان دیابت را تشکیل می‌دهد. دیابت نوع ۱ برخلاف نوع ۲، قابل پیشگیری نیست و کشف یک درمان برای آن خبر مهمی برای مبتلایان است.

البته هنوز باید صبر کرد. چون محققان می‌گویند فرایند برنامه‌ریزی سلول‌های بنیادی در حال حاضر دشوار و هزینه‌بر است. اما امیدوارند در آینده نه‌چندان دور در دسترس عموم قرار بگیرد.

نتیجه روش تازه روز گذشته در ژورنال Cell منتشر شده است.

https://www.cell.com/cell/abstract/S0092-8674(24)01022-5

https://www.nature.com/articles/d41586-024-03129-3

مطالب مرتبط

یکی از دلایل چاقی و دیابت: به دام افتادن سلول‌های عصبی مسئول گرسنگی در مغز؟

یک پژوهش جالب انجام شده روی موش‌ها، نشان داده که رژیم غذایی ناسالم فقط به خاطر کالری زیاد سبب افزایش وزن نمی‌شود و یک تغییر مهم هم در مغز ایجاد می‌کند. در این مطالعه به مدت سه ماه به موش‌ها، خوراکی‌های پرچرب و سرشار از قند داده شد و نورون‌های (اعصاب مغزی) مسئول ایجاد گرسنگی […]

انتقال دی اِن اِی از میتوکندری به هسته سلول‌های عصبی در مغز: اینجا چه خبر است!؟

محققان دانشگاه کلمبیا در پژوهشی نشان دادند که میتوکندری‌های سلول‌های مغز انسان، دی ان ای خود را به داخل هسته‌ی سلول پرتاب می‌کنند و این دی ان ای، وارد کروموزوم‌های هسته‌ی سلول می‌شود. به‌نظر می‌رسد که ورود این دی ان ای به داخل هسته و ترکیب شدن آن با کروموزوم‌ها می‌تواند آسیب‌زا باشد، چرا که […]

دیابت همزمان با بلوغ: مرور سریع مبتنی بر شواهد

دیابت همزمان با بلوغ (Maturity-onset diabetes of the young) در جوانان یک نوع دیابت شیرین غیروابسته به انسولین است که معمولاً در سنین جوانی تشخیص داده می‌شود. این دیابت اغلب یک بیماری اتوزومال غالب است و بر اساس جهش ژنتیکی ایجادکننده به زیرگروه‌های 1 تا 14 تقسیم می‌شود. 95 درصد موارد را زیرگروه‌های 1 تا […]

دستکاری ژنتیکی گاوها برای تولید انسولین

بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت برای کنترل بیماری‌شان به انسولین نیاز دارند اما تولید انسولین در شرکت‌های داروسازی همیشه با محدودیت‌ مواجه بوده است. یکی از روش‌هایی که در حال حاضر برای تولید انسولین استفاده می‌شود، با کمک باکتری‌ها است. اما حالا پژوهشگران برای افزایش تولید انسولین به گاوها به روی آورده‌اند. آنها ژن‌های […]

تایید نخستین ژن درمانی برای بیماران کم خونی داسی شکل

ساعاتی قبل، سازمان غذا و داروی آمریکا نخستین ژن درمانی مبتنی بر فناوری کریسپر برای بیماران مبتلا به کم خونی داسی شکل (Sickle Cell) را مورد تایید قرار داد. این نخستین بار است که یک درمان با فناوری «کریسپر» در کشور آمریکا مورد تایید FDA قرار گرفته است و از این نظر یک رخداد تاریخی […]

تایید نخستین درمان سلولی برای دیابت نوع ۱

سرانجام پس از سال‌ها پژوهش، برای نخستین بار یک روش درمان سلولی به نام Lantidra برای مبتلایان دیابت نوع ۱ توسط سازمان غذا و داروی آمریکا مورد تایید قرار گرفته است. این روش درمانی توسط شرکتی به نام CellTrans ابداع شده و در آن سلول‌های تولید‌کننده انسولین از بدن فرد اهدا کننده‌ای که درگذشته‌، برداشته […]

مطالب داغ

کاهش احتمال ابتلا به ام اس در صورت مصرف داروهای HIV

طی یک دهه‌ی گذشته، چندین پژوهش گزارش کرده‌اند که در بیماران مبتلا به ام اس (مالتیپل اسکلروزیس) در صورت ابتلا به HIV و شروع داروی ضد ویروس، علائم بیماری ام اس به طور قابل توجهی کمتر شده یا سرعت پیشرفت بیماری ام اس کاهش زیادی پیدا می‌کند. این یافته‌ها سبب شده پژوهشگران به این فکر […]

ساخت یک واکسن آزمایشی برای پیشگیری از شوک آلرژیک (آنافیلاکسی)

برخی افراد به خاطر آلرژی در صورت مواجهه با ماده‌ی حساسیت‌زا (مثلا خوردن اتفاقی بادام زمینی) دچار یک واکنش شدید به نام آنافیلاکسی می‌شوند که در موارد شدید می‌تواند منجر به مرگ شود. حالا پژوهشگران یک واکسن آزمایشی ساخته‌اند که فعلا در موش‌ها توانسته تا یک سال جلوی این رخداد را بگیرد. این واکسن با […]

رساندن داروی شیمی درمانی به تومور مغزی با کمک امواج اولتراسوند

آن قسمت سبز رنگ که در این تصویر سی‌تی اسکن می‌بینید، یک تومور مهاجم به نام گلیوبلاستوما است که جزو سرطان‌هایی است که درمان آن دشوار است. حالا پژوهشگران می‌گویند با کمک امواج اولتراسوند می‌توان به رساندن دارو‌های شیمی‌درمانی به این تومور کمک کرد. همانطور که می‌دانید مغز انسان دارای یک لایه حفاظتی است که […]

تشخیص یک مورد ابتلا به نشانگان تنفسی خاورمیانه (MERS) در ابوظبی

سازمان جهانی بهداشت تایید کرده که یک مورد ابتلا به سندرم مرس (Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus) در کشور ابوظبی در نزدیکی مرز عمان شناسایی شده است. گفته می‌شود که ۱۰۸ فرد مرتبط با این شخص مورد آزمایش قرار گرفته‌اند و تا به حال تست هیچ کدام مثبت نشده است. ضمنا به‌نظر می‌رسد شخص بیمار […]

مطالب پربازدید

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

این روزها داروهای کاهش وزنی که با اثر روی گیرنده GLP1 عمل می‌کنند، طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند و سماگلوتید (semaglutide) در خط مقدم آنها است. حالا یک داروی دیگر به نام تیرزپاتید (Tirzepatide) هم احتمالا به لیست داروهای لاغری اضافه خواهد شد و این یکی حتی از سماگلوتید هم بهتر عمل می‌کند. این دارو در […]

میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟

ویتامین D جزو ویتامین‌های مهمی است که کمبود آن در تمام دنیا شیوع بالایی دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به کمبود آن دچار هستند. در اینجا می‌خواهیم به این نکته بپردازیم که بهترین روش مصرف مکمل ویتامین دی چگونه است و مقدار مناسبش چقدر است؟ اما پیش از شروع […]

تایید داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) برای کاهش وزن توسط سازمان غذا و داروی آمریکا

اواخر اردیبهشت از نتایج قابل توجه داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) در کاهش وزن صحبت کردیم. حالا سرانجام استفاده از این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای دو گروه از افراد مورد تایید قرار گرفته است: ۱- افراد چاق (دارای BMI بالای ۳۰)
۲- افرادی که دارای اضافه وزن هستند (BMI بالای ۲۷) و یکی از […]

تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1

قبلا در «آپدیت ام دی» در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن زیاد صحبت کرده‌ایم. در میان آنها یک دسته دارویی خاص طی چند سال گذشته محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. اینها جزو یک کلاس دارویی به نام «آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱» یا به طور خلاصه «آگونیست GLP1» هستند. جالب است بدانید اغلب این […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر