توزیع چربی بدن؛ عاملی مهم‌تر از رژیم غذایی در کنترل هورمون گرسنگی
چرا افراد با تیپ‌های بدنی مختلف، به یک وعده غذایی یکسان واکنش متفاوتی نشان می‌دهند؟ مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد که پاسخ این سؤال در هورمون «گرلین» (هورمون گرسنگی) و نحوه توزیع چربی در بدن نهفته است، نه صرفاً در رژیم غذایی روزانه.
گرلین هورمونی گوارشی است که عمدتاً در معده ترشح می‌شود و با ارسال سیگنال‌های گرسنگی به مغز، اشتها و تعادل انرژی را تنظیم می‌کند. محققان در پژوهشی جدید، ۷۶ فرد بزرگسال (در دسته‌های وزنی طبیعی تا چاق) را مورد بررسی قرار دادند تا دریابند رژیم غذایی و ترکیب بدنی چه تأثیری بر سطح این هورمون دارند. در این تحقیق، سطح گرلین در حالت ناشتا و تا چهار ساعت پس از مصرف یک وعده غذایی ۴۵۹ کالری اندازه‌گیری شد و ترکیب بدنی افراد نیز با اسکن‌های دقیق (DXA) ارزیابی گردید.
نتایج این مطالعه شگفت‌انگیز بود: سطح گرلین ناشتا هیچ ارتباط معناداری با میزان مصرف روزانه کالری، پروتئین، چربی یا کربوهیدرات نداشت. در عوض، این ترکیب بدنی و نحوه توزیع چربی بود که نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کرد.
به عنوان مثال، در مردان، تجمع کمتر چربی در نواحی پایین‌تنه (باسن و ران‌ها) با سطح بالاتر گرلین در حالت ناشتا مرتبط بود. در زنان نیز شاخص توده بدنی (BMI) و توزیع چربی بر ترشح این هورمون تأثیرگذار بود؛ به طوری که زنان دارای اضافه وزن و چاقی درجه یک، بیشترین و سریع‌ترین افت گرلین را پس از صرف غذا تجربه کردند.
به طور خلاصه، این یافته‌ها ثابت می‌کند که سطح هورمون گرسنگی، بیشتر بازتابی از ویژگی‌های متابولیک بلندمدت و فرم بدن شماست تا غذایی که اخیراً خورده‌اید. از این رو، متخصصان سلامت برای کنترل وزن و درک مکانیسم اشتهای افراد، باید به جای تمرکزِ صرف بر رژیم غذایی، نگاه ویژه‌ای به ترکیب بدنی و نحوه توزیع چربی آنها داشته باشند.
ویدیوی مرتبط: اهمیت ترکیب بدن: چرا اندازه‌گیری وزن به تنهایی کافی نیست؟
منبع:
Radziszewska, M., Smarkusz-Zarzecka, J., Cwalina, U., et al. (2026). Do Nutritional Status and Dietary Intake Influence the Ghrelin Response? Nutrients 18(19) 3271. DOI: 10.3390/nu18193271. https://www.mdpi.com/2072-6643/18/19/3271
