• • ۳ دقیقه مطالعه

آب یا نوشابه‌ی رژیمی؟ برای کاهش وزن «ظاهراً» فرقی نمی‌کند!

قوطی نوشابه‌ی رژیمی خنک در میان قطرات آب

سال‌هاست که سرِ نوشابه‌های رژیمی دعواست. عده‌ای طرفدار مصرفش هستند و عده‌ای دیگر می‌گویند مصرف آن مضرات متعددی دارد. مطالعات مشاهده‌ای بارها آن‌ها را با اضافه‌وزن مرتبط دانسته‌اند و سازمان جهانی بهداشت هم سال ۲۰۲۳ رسماً توصیه کرد که برای کنترل وزن سراغ شیرین‌کننده‌های مصنوعی نروید. حالا یک کارآزمایی تصادفی دوساله از دانشگاه لیورپول به نتیجه‌ی متفاوتی رسیده است: گرفته: کسانی که به‌جای آب، نوشابه‌ی رژیمی نوشیدند، به همان اندازه وزن کم کردند و وزن کم‌شده را هم به همان اندازه نگه داشتند (پیشنهاد می‌کنم قبل از رها کردن مطالعه‌، این یکی را تا آخر بخوانید).

پژوهش چه بود؟

نزدیک به پانصد بزرگسال با اضافه‌وزن یا چاقی خفیف که عادت به نوشیدنی‌های خنک داشتند، به‌طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول روزانه حداقل دو قوطی نوشابه‌ی رژیمی (با شیرین‌کننده‌هایی مثل آسپارتام و سوکرالوز) می‌نوشید و گروه دوم فقط آب. هر دو گروه در یک برنامه‌ی رفتاری کاهش وزن شرکت کردند؛ سال اول با جلسات منظم تغذیه‌شناس و سال دوم بدون هیچ جلسه‌ای و روی پای خودشان.

در این مطلب می‌خوانید

نکته‌ی مهم همین سال دوم بود: کم‌کردن وزن کار سختی نیست؛ نگه‌داشتنش است که دشوار است.

نتیجه چه شد؟

بعد از دو سال، گروه مصرف آب به‌طور متوسط ۳٫۷ کیلو و گروه نوشابه‌ی رژیمی ۴٫۸ کیلو پایین‌تر از وزن اولیه‌شان بودند. این یک کیلو اختلاف از نظر آماری معنادار نیست؛ یعنی هر دو گروه عملاً نتیجه‌ی یکسانی گرفتند. دور کمر و باسن هم در هر دو گروه به یک اندازه کم شد.

آگهی کلینیک کیمیا سال‌های سالمِ بیشتر، نه فقط سال‌های بیشتر پزشکی طول عمر، کاملاً آنلاین از هر نقطه‌ی جهان مشاورهٔ ۱۵ دقیقه‌ای رایگان در واتساپ

مهم‌تر از خود موضوع کاهش وزن، چیزی است که اتفاق نیفتاد: نگرانی اصلی درباره‌ی شیرین‌کننده‌های مصنوعی این بود که خود مزه‌ی شیرین بدون کالری، تنظیم اشتها را به هم بریزد و شخص را به سمت پرخوری و برگشت وزن هل بدهد. اما در این مطالعه چنین چیزی دیده نشد.

اما اینجا چند «اما» وجود دارد

۱. کمتر از نصف شرکت‌کننده‌ها تا آخر پژوهش باقی ماندند: از ۴۹۳ نفری که مطالعه را شروع کردند، فقط ۲۲۰ نفر در پایان دو سال وزن‌کشی شدند. کسانی که تا آخر می‌مانند معمولاً باانگیزه‌ترین‌ها هستند و این، نتایج را خوش‌بینانه‌تر از واقعیت نشان می‌دهد.

۲. نتایج آزمایش‌ها قصه‌ی کمی متفاوتی می‌گویند: سه شاخص بین دو گروه تفاوت معنادار داشت: Total Cholesterol، هموگلوبین A1c و فشار خون دیاستولی. نویسندگان این تفاوت‌ها را از نظر بالینی ناچیز می‌دانند و احتمالاً حق با آن‌هاست؛ ولی جالب است که جهت هر سه یکی بود: به نفع مصرف آب.

۳. گرسنگی: احساس گرسنگی در هر دو گروه کمی بالا رفت، اما فقط در گروه نوشابه‌ی رژیمی به حد معنادار رسید.

۴. و از همه مهم‌تر از همه: چه کسی پول داده؟ هزینه‌ی این مطالعه را «انجمن نوشابه‌سازان آمریکا» پرداخت کرده و همه‌ی نویسندگان هم از همین انجمن بودجه‌ی پژوهشی گرفته‌اند. البته این به‌تنهایی نتایج یک کارآزمایی تصادفی را باطل نمی‌کند، اما توضیح می‌دهد که چرا در بیانیه‌ی مطبوعاتی‌اش نوشابه‌ی رژیمی را «جایگزین مؤثر نوشابه‌ی حاوی قند» معرفی می‌کند؛ درحالی‌که اصلاً گروه نوشابه‌ی قندی در این مطالعه وجود نداشت.

خلاصه‌ی ماجرا

اگر دارید سعی می‌کنید نوشابه‌ی معمولی را کنار بگذارید و آب خالی به دهان‌تان مزه نمی‌کند، نوشابه‌ی رژیمی ظاهراً قرار نیست برنامه‌ی کاهش وزن‌تان را خراب کند؛ حداقل تا دو سال. اما این مطالعه فقط به سؤال «وزن» جواب داده، نه به این که نوشابه‌ی رژیمی به اندازه‌ی آب سالم است. آب هنوز قهرمان این ماجراست؛ فقط حالا می‌دانیم رقیبش هم آن‌قدرها که می‌گفتند شرور نیست.

منبع: British Journal of Nutrition

آگهی کلینیک کیمیا سال‌های سالمِ بیشتر، نه فقط سال‌های بیشتر پزشکی طول عمر، کاملاً آنلاین از هر نقطه‌ی جهان مشاورهٔ ۱۵ دقیقه‌ای رایگان در واتساپ

مطالب مرتبط

طاعون سیبری: آیا منتظر یک همه‌گیری جدید باشیم؟ فعلا نه!
طاعون سیبری: آیا منتظر یک همه‌گیری جدید باشیم؟ فعلا نه!

هفته‌ی گذشته یک خانم کارمند مؤسسه‌ی ضدطاعون ایرکوتسک در سیبری، دو روز پس از بستری‌شدن با علائم پنومونی شدید جان خودش را از دست داد. روایت رسانه‌های مستقل این است که او هنگام کار، لوله‌ی آزمایش حاوی عامل طاعون ریوی را شکسته و نزدیک به ۲۰۰ نفر از افراد در تماس با او هم تحت […]

تغییر موضع سازمان غذا و داروی آمریکا: اولین واکسن آنفولانزای mRNA تأیید شد
تغییر موضع سازمان غذا و داروی آمریکا: اولین واکسن آنفولانزای mRNA تأیید شد

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) سرانجام اولین واکسن آنفولانزای ساخته‌شده با فناوری «mRNA» را تأیید کرد؛ همان فناوری‌ای که واکسن‌های کرونا را ساخت و پژوهشگرانش در سال ۲۰۲۳ جایزه نوبل گرفتند. این واکسن که «mFLUSIVA» نام دارد و ساخت شرکت مُدرنا است، برای بزرگسالان ۵۰ تا ۶۴ سال تأیید کامل و برای افراد ۶۵ […]

آمپول لاغری: قبل از اولین تزریق این ۶ نکته را بدانید
آمپول لاغری: قبل از اولین تزریق این ۶ نکته را بدانید

پادکست را می‌توانید در پلت‌فرم‌های زیر هم گوش کنید: فروشنده به شما نمی‌گوید که این دارو چه بلایی سر عضلاتتان می‌آورد، یا بعد از قطع […]

آیا غذاهای فوق‌فرآوری‌ حجم مغز کودکان را کاهش می‌دهند؟
آیا غذاهای فوق‌فرآوری‌ حجم مغز کودکان را کاهش می‌دهند؟

آگهی کلینیک کیمیا سال‌های سالمِ بیشتر، نه فقط سال‌های بیشتر پزشکی طول عمر، کاملاً آنلاین از هر نقطه‌ی جهان مشاورهٔ ۱۵ دقیقه‌ای رایگان در واتساپ در بسیاری از جوامع امروزی، بیش از نیمی از کالری دریافتی روزانه کودکان از غذاهای فوق‌فرآوری‌ (Ultra-processed foods) تامین می‌شود. این دسته از خوراکی‌ها شامل غلات صبحانه شیرین، تنقلات بسته‌بندی‌شده، فست‌فودها […]

چرا DeepSeek دنیای هوش مصنوعی را شوکه کرده است؟
چرا DeepSeek دنیای هوش مصنوعی را شوکه کرده است؟

طی چند روز گذشته یک مدل هوش مصنوعی از کشور چین به نام DeepSeek سروصدای زیادی به راه‌انداخته و حتی بازار بورس دنیا را تکان داده است. برای مثال، سهام شرکت انویدیا نزدیک به ۶۰۰ میلیارد دلار اُفت کرده که بزرگ‌ترین سقوط آزاد در تاریخ بورس جهان به شمار می‌آید! (هرچند تا اینجا حدود ۲۶۰ […]

آیا مصرف گلوتامین در ورزش کمک‌کننده است؟
آیا مصرف گلوتامین در ورزش کمک‌کننده است؟

گلوتامین یک اسید آمینه است که به اشکال مختلف مانند l-glutamine به فروش می‌رسد. این مکمل در میان بدنسازان طرفداران خاص خودش را دارد اما شاید نیاز باشد کمی دقیق‌تر به ماجرا نگاه کنیم: آگهی کلینیک کیمیا سال‌های سالمِ بیشتر، نه فقط سال‌های بیشتر پزشکی طول عمر، کاملاً آنلاین از هر نقطه‌ی جهان مشاورهٔ ۱۵ دقیقه‌ای […]

مطالب داغ

بازگشت جوانی به مغز با اسپری بینی؟ بررسی دستاوردی جدید
بازگشت جوانی به مغز با اسپری بینی؟ بررسی دستاوردی جدید

محققان دانشگاه تگزاس ای‌‌اند‌ام (Texas A&M) یک اسپری بینی آزمایشی توسعه داده‌اند که می‌تواند روند پیری مغز را معکوس کند. نتایج نشان می‌دهد دریافت تنها دو دوز از این دارو برای کاهش چشمگیر و ماندگار التهاب و بازیابی انرژی سلولی کافی است. عبور از سد خونی-مغزی و مکانیسم اثر این اسپری حاوی ذرات میکروسکوپی به […]

گزارش وضعیت: یک سال بعد از انجام نخستین پیوند کامل چشم انسان
گزارش وضعیت: یک سال بعد از انجام نخستین پیوند کامل چشم انسان

یک سال قبل در «آپدیت اِم دی» از انجام نخستین عمل جراحی «پیوند چشم» انسان صحبت کردیم. آقای آرون جیمز در اثر یک حادثه در محل کار، بینی، چشم چپ، لب‌ها و بخشی از دهانش را از دست داده بود و در یک جراحی بزرگ ۲۱ ساعته (با حضور ۱۴۰ نفر از کادر درمان)، این […]

آیا استفاده از ابزارهای پایش مداوم قند خون در افراد «غیر دیابتی» مفید است؟
آیا استفاده از ابزارهای پایش مداوم قند خون در افراد «غیر دیابتی» مفید است؟

پایش مداوم قند خون یا (Continuous Glucose Monitoring) یکی از ابزارهای کاربردی برای افراد دیابتی است. دستگاه‌های CGM، سنسورهایی هستند که معمولاً روی بازو یا شکم قرار می‌گیرند و بدون نیاز به خون‌گیری، هر چند دقیقه یک‌بار به‌صورت خودکار سطح قند خون را اندازه‌گیری می‌کنند. با این حال این روزها بسیاری از افراد غیردیابتی و […]

بقای دو ساله‌ی کلیه پیوندی از خوک به میمون
بقای دو ساله‌ی کلیه پیوندی از خوک به میمون

همین شهریور ماه بود که در «آپدیت ام دی» گفتیم کلیه خوک به مدت ۶ هفته با موفقیت به انسان پیوند زده شد. اکنون در خبری تازه، یک تیم دیگر می‌گوید کلیه خوک را به میمون پیوند زده و این پیوند بیش از دو سال دوام آورده است. آگهی کلینیک کیمیا سال‌های سالمِ بیشتر، نه فقط […]

مطالب پربازدید

میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟
میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟

ویتامین D جزو ویتامین‌های مهمی است که کمبود آن در تمام دنیا شیوع بالایی دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به کمبود آن دچار هستند. در اینجا می‌خواهیم به این نکته بپردازیم که بهترین روش مصرف مکمل ویتامین دی چگونه است و مقدار مناسبش چقدر است؟ اما پیش از شروع […]

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟
آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

تیرزپاتید (Tirzepatide) با اثر همزمان روی گیرنده‌های GLP1 و GIP، در پژوهشی روی بیش از ۲۵۰۰ نفر تا ۲۲.۵ درصد کاهش وزن ایجاد کرده است؛ عددی که با نتایج جراحی‌های کاهش وزن قابل مقایسه است.

تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1
تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1

قبلا در «آپدیت ام دی» در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن زیاد صحبت کرده‌ایم. در میان آنها یک دسته دارویی خاص طی چند سال گذشته محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. اینها جزو یک کلاس دارویی به نام «آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱» یا به طور خلاصه «آگونیست GLP1» هستند. جالب است بدانید اغلب این […]

جدول «میزان پروتئین» مواد غذایی و عدم تطابق وزن خوراکی‌ها با حجم پروتئین
جدول «میزان پروتئین» مواد غذایی و عدم تطابق وزن خوراکی‌ها با حجم پروتئین

در راهنمای کامل مقدار پروتئین روزانه به این پرسش پاسخ داده‌ایم که هر فرد بر اساس سن، ورزش و هدفش چقدر پروتئین لازم دارد و اشتباه‌های رایج در این مورد چیست. اما این مطلب بخش دوم داستان است: اینکه در هر ماده غذایی چه میزان پروتئین وجود دارد و چرا اغلب افراد در این مورد […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت

معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور

معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور

اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر

اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر

X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر