چرا راهرفتن با افزایش سن سختتر میشود؟
نتایج پژوهش تازهای نشان میدهد که بدن با افزایش سن، بخشی از سرعت و کارایی راهرفتن را فدای حفظ تعادل میکند! نوعی راهبرد «اول ایمنی» که احتمالاً کمک میکند سرپا بمانیم، اما همزمان هر قدم را پرزحمتتر میکند.
پژوهشگران استرالیایی، الگوی حرکتی ۱۰۷ فرد سالم ۲۶ تا ۸۶ ساله را بررسی کردند. نتایج نشان داد با افزایش سن، تغییرات کوچک اما مهمی در عملکرد مچ پا و عضلات اطراف آن ایجاد میشود؛ تغییراتی که میتوانند کوتاهشدن قدمها، کاهش سرعت و خستگی زودتر را توضیح دهند.
مچ پا هنگام راهرفتن دو وظیفه اساسی دارد: حفظ تعادل و ایجاد نیروی لازم برای حرکت روبهجلو. یافتههای این مطالعه نشان میدهد سالمندان بیشتر از جوانان عضلات مخالف دو سوی مچ پا را بهطور همزمان منقبض میکنند. به این وضعیت «همانقباضی» میگویند.
همانقباضی مفصل مچ پا را سفتتر میکند و هنگام برخورد پا با زمین، ثبات بیشتری به بدن میدهد. بااینحال، این امنیت هزینهای هم دارد: عضلات انرژی بیشتری مصرف میکنند، بیآنکه نیروی روبهجلوی متناسبی تولید شود.
شرکتکنندگان مسنتر هنگام جداکردن پا از زمین نیروی کمتری ایجاد میکردند؛ در نتیجه قدمهای کوتاهتر و سرعت پایینتری داشتند.
به گفته پژوهشگران، سیستم عصبی با افزایش سن عملکرد حرکتی را طوری تنظیم میکند که «پایداری» مهمتر از سرعت و صرفهجویی در انرژی باشد. این یافته با آنچه پیشتر درباره کُندشدن حرکات در دوران سالمندی میدانستیم همخوانی دارد.
این سازوکار ممکن است ایستادن و حرکتکردن را ایمنتر کند، اما میتواند خستگی را افزایش دهد، پیمودن مسیرهای طولانی را دشوارتر کند و توانایی بازیابی تعادل پس از لغزش یا گیرکردن پا را کاهش دهد.
کاهش توان حرکتی البته لزوما اجتنابناپذیر نیست: پژوهشگران توصیه میکنند برنامههای ورزشی سالمندان فقط بر قدرت عضلات تمرکز نکنند و مهم است که تمرینهای تعادل، هماهنگی و نحوه همکاری عضلات را نیز دربر بگیرند.
