مکمل پستبیوتیک ممکن است GLP-1 بدن را افزایش دهد و به کاهش وزن کمک کند
یک مطالعه کوچک نشان میدهد مکملی حاوی باکتریهای غیرفعالشده شاید جایگزینی ارزانتر برای داروهای کاهش وزن مانند سماگلوتاید و تیرزپاتید باشد؛ بااینحال برای نتیجهگیری به شواهد بیشتری نیاز است.
بر اساس نتایج یک مطالعه کوچک، مصرف روزانه مکملی «پستبیوتیک» حاوی باکتریهای غیرزنده ممکن است با افزایش سطح هورمون پپتید شبهگلوکاگون ۱ یا همان (GLP-1) در بدن، به کاهش وزن کمک کند.
این یافتهها احتمال میدهند چنین مکملی بتواند جایگزینی ارزانتر و با مصرف آسانتر برای داروهایی مانند سماگلوتاید باشد یا پس از قطع این داروها، به حفظ کاهش وزن بهدستآمده کمک کند.
پیش از هر تصمیمی درباره داروهای لاغری، این ویدیو را ببینید
در ویدیوی «آمپول لاغری: قبل از اولین تزریق این ۶ نکته را بدانید» توضیح دادهایم این داروها در بدن دقیقاً چه میکنند، چه عوارضی دارند و پس از قطع دارو چه اتفاقی میافتد.
چرا مکملهای پستبیوتیک مورد توجه قرار گرفتهاند؟
داروهای GLP-1 عملکرد هورمونی را تقلید میکنند که در روده ساخته میشود و اشتها را کاهش میدهد. این داروها اکنون کاربرد گستردهای در درمان چاقی دارند.
بااینحال، در آمریکا حدود نیمی از افرادی که برای کاهش وزن از این داروها استفاده میکنند، بهدلیل هزینههای بالا، کمبود دارو و عوارض جانبی مانند تهوع، استفراغ و معدهدرد، طی یک سال مصرف را کنار میگذارند.
همین هزینه و عوارض است که تصمیمگیری درباره شروع یا ادامه این داروها را دشوار میکند؛ در ویدیوی آمپول لاغری: قبل از اولین تزریق این ۶ نکته را بدانید به همین پرسشها پرداختهایم.
همین مسئله توجهها را به مکملهایی که اغلب حاوی باکتری یا فیبر هستند جلب کرده است و ادعا میشود با هزینه و عوارض کمتر به کاهش وزن کمک میکنند. درباره بعضی از آنها حتی گفته میشود که میتوانند تولید GLP-1 در بدن را افزایش دهند.
اما بیشتر این مکملها هنوز در کارآزماییهای تصادفی کنترلشده بهطور دقیق آزمایش نشدهاند.
مطالعه دوماهه چه نشان داد؟
شرکتکنندگان بهطور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. نیمی از آنها روزانه مکملی حاوی باکتری غیرفعالشده Lactiplantibacillus plantarum دریافت کردند؛ باکتریای که معمولاً از طریق غذاهای تخمیری مانند کیمچی و زیتون وارد روده میشود.
مطالعات قبلی نشان میدهند نوع غیرفعالشده L. plantarum ممکن است فراوانی باکتریهایی مانند Lactobacillus را افزایش دهد. این باکتریها اسیدهای چرب زنجیرهکوتاه تولید میکنند؛ موادی که اگر سطحشان بهاندازه کافی بالا برود، میتوانند سلولهای روده را به ترشح GLP-1 تحریک کنند.
این مکمل که با نام تجاری ResM فروخته میشود، افزون بر باکتری غیرفعالشده، حاوی ویتامین D3، ویتامین B12، عصاره برگ توت سفید و دانه شنبلیله و پیکولینات کروم است؛ ترکیبی که ادعا میشود سوختوساز بدن را بهبود میدهد. نیمی دیگر شرکتکنندگان قرص دارونما دریافت کردند.
پس از دو ماه، شرکتکنندگان گروه مکمل گزارش کردند که بهطور میانگین ۲٫۶ کیلوگرم وزن کم کردهاند؛ مقداری معادل ۳ درصد وزن بدنشان. در مقابل، افراد گروه دارونما بهطور متوسط نیم کیلوگرم وزن اضافه کردند.
افراد گروه دارونما در مقایسه با گروه مکمل، موارد بیشتری از عوارض خفیف مانند تهوع و نفخ را تجربه کردند.
تحلیلهای بعدی نشان دادند ResM به نظر میرسد سطح GLP-1 خون را به بیش از دو برابر رسانده باشد. پژوهشگران در مقاله خود نوشتند این یافته میتواند نشان دهد که تغییر هورمونی ناشی از مکمل، با کاهش مصرف غذا زمینه کاهش وزن را فراهم کرده است. در گروه دارونما تغییری در سطح GLP-1 مشاهده نشد.
نتیجه امیدوارکننده است، اما هنوز قطعی نیست
بهگفته کورک، نتایج این احتمال را مطرح میکنند که ResM بتواند با هزینه و عوارض کمتر، به کاهش وزن یا حفظ کاهش وزن کمک کند.
او میگوید: «اگر بتوان مکملی ایمن داشت که احتمالاً ارزانتر باشد و در بلندمدت کاهش وزن قابلتوجهی ایجاد کند، این میتواند یک مزیت باشد.»
بااینحال، هنوز مشخص نیست هر یک از اجزای مختلف این مکمل چه سهمی در کاهش وزن داشتهاند. یکی دیگر از محدودیتها این است که وزنها از سوی خود شرکتکنندگان گزارش شدهاند و ممکن است خطا داشته باشند. پایبندی افراد به مصرف قرصها نیز بر اساس گزارش خودشان سنجیده شده است و لزوماً دقیق نیست.
این محدودیتها در کنار تعداد کم شرکتکنندگان به این معناست که فعلاً نمیتوان ResM را با اطمینان با داروهای تأییدشده GLP-1 مقایسه کرد. این داروها در مطالعاتی بسیار دقیقتر، با حضور صدها شرکتکننده و طی دورههای زمانی بسیار طولانیتر بررسی شدهاند.
بهگفته کورک، برای تأیید نتایج به مطالعات بزرگتری نیاز داریم که در آن صدها مصرفکننده ResM با ترازوهای استاندارد وزن شوند و پایبندی آنها به مصرف قرصها نیز بررسی شود.
او میگوید: «اگر این مکمل در مقیاسی بزرگتر واقعاً کاهش وزن خوبی نشان دهد، فکر میکنم با مسیر بسیار هیجانانگیزی روبهرو خواهیم بود.»
مطالعات آینده همچنین میتوانند بررسی کنند که آیا مصرف طولانیتر ResM به کاهش وزن بیشتری منجر میشود یا خیر. کاهش وزن مشاهدهشده در این مطالعه هنوز کمتر از کاهش ۵ درصدی وزن بدن است؛ میزانی که با فواید قابلتوجهی برای سلامت ارتباط دارد.
کورک میگوید: «از این نقطه است که تغییرات بزرگی در مواردی مانند فشارخون و سوختوساز بدن دیده میشود.»
او فعلاً توصیه میکند افراد پیش از مصرف هر نوع مکمل کاهش وزن، با پزشک خود مشورت کنند.
در ویدیوی مرتبط چه میبینید؟
- داروهای GLP-1 در بدن دقیقاً چه میکنند
- چه کسانی نامزد مناسب این داروها هستند
- عوارض شایع و راههای کمکردن آنها
- پس از قطع دارو چه بر سر وزن میآید
مرجع:
medRxiv
DOI: 10.64898/2026.07.23.26358809
