۲۹ شهریور ۱۴۰۳ دکتر علی‌اصغر هنرمند

یکی از دلایل چاقی و دیابت: به دام افتادن سلول‌های عصبی مسئول گرسنگی در مغز؟

یک پژوهش جالب انجام شده روی موش‌ها، نشان داده که رژیم غذایی ناسالم فقط به خاطر کالری زیاد سبب افزایش وزن نمی‌شود و یک تغییر مهم هم در مغز ایجاد می‌کند.

در این مطالعه به مدت سه ماه به موش‌ها، خوراکی‌های پرچرب و سرشار از قند داده شد و نورون‌های (اعصاب مغزی) مسئول ایجاد گرسنگی از نزدیک مورد بررسی قرار گرفت.

در طول زمان مشخص شد که داربست احاطه‌ کننده‌ی سلول‌های مسئول گرسنگی (در هیپوتالاموس)، چند هفته بعد از شروع رژیم غذاییِ ناسالم، به تدریج ضخیم‌تر و چسبنده‌تر می‌شود.

همانطور که وزن موش‌ها بالاتر می‌رفت، توانایی سلول‌های مغز برای پردازش وضعیت انسولین کاهش پیدا می‌کرد و به نظر می‌رسید آن داربست چسبنده اجازه نمی‌دهد انسولین به درستی به سلول‌های مغز برسد.

احتمالا می‌دانید که مقاومت نسبت به انسولین، یکی از دلایل اصلی بروز بیماری‌های متابولیک مانند چاقی و دیابت نوع ۲ است.

در ادامه پژوهشگران، ماده‌ای به موش‌ها تزریق کردند که سبب تجزیه‌ی آن داربست چسبنده می‌شد. نتیجه این بود که موش‌ها کاهش وزن پیدا کردند و متابولیسم‌شان افزایش پیدا کرد.

سلول‌های مسئول گرسنگی در مغز در واقع نوعی حسگر و تنظیم‌کننده‌ی انسولین هستند و این پژوهش نشان داده رژیم غذایی ناسالم سبب می‌شود که نوعی مانع فیزیکی چسبنده دور آنها تشکیل شود که آنها را در پردازش اطلاعات دریافتی کم‌توان می‌کند.

محققان می‌گویند اکنون یک راه جدید پیدا شده که احتمالا با آن می‌توان مقاومت به انسولین را درمان کرد: به جای آن که روی خود سلول‌های عصبی کار کنیم، می‌توانیم داربست چسبنده‌ی احاطه‌کننده‌ی آنها را هدف بگیریم و این احتمالا کم‌عارضه‌تر هم خواهد بود.

البته این کشف تازه، تا تبدیل شدن به یک راهکار دارویی فاصله نسبتا زیادی دارد. تا آن زمان پیشنهاد می‌کنم با اصلاح سبک زندگی و انجام برخی ترفند‌های کاربردی، برای رفع مشکل اقدام کنید.
در این ویدیو به آنها پرداخته‌ایم.

https://www.youtube.com/watch?v=rnwe-96mwRA

نتیجه‌ی این پژوهش روز گذشته در ژورنال نیچر منتشر شده است.

https://www.nature.com/articles/s41586-024-07922-y

مطالب مرتبط

انتقال دی اِن اِی از میتوکندری به هسته سلول‌های عصبی در مغز: اینجا چه خبر است!؟

محققان دانشگاه کلمبیا در پژوهشی نشان دادند که میتوکندری‌های سلول‌های مغز انسان، دی ان ای خود را به داخل هسته‌ی سلول پرتاب می‌کنند و این دی ان ای، وارد کروموزوم‌های هسته‌ی سلول می‌شود. به‌نظر می‌رسد که ورود این دی ان ای به داخل هسته و ترکیب شدن آن با کروموزوم‌ها می‌تواند آسیب‌زا باشد، چرا که […]

کشف نحوه‌ی برانگیختگی سلول‌های عصبی جنسی: حساسیت به لرزش در فرکانس‌های پایین

یکی از شایع‌ترین اختلالات جنسی در مردان اختلال نعوظ است و در حال حاضر درمان‌های متفاوتی برای آن وجود دارد. اکنون نتایج یک پژوهش تازه که روی موش‌ها انجام شده و در ژورنال نیچر منتشر شده به یک یافته‌ی مهم در مورد سلول‌های عصبی مناطق جنسی دست پیدا کرده: مشخص شده یک گروه سلول‌ عصبی […]

دیابت همزمان با بلوغ: مرور سریع مبتنی بر شواهد

دیابت همزمان با بلوغ (Maturity-onset diabetes of the young) در جوانان یک نوع دیابت شیرین غیروابسته به انسولین است که معمولاً در سنین جوانی تشخیص داده می‌شود. این دیابت اغلب یک بیماری اتوزومال غالب است و بر اساس جهش ژنتیکی ایجادکننده به زیرگروه‌های 1 تا 14 تقسیم می‌شود. 95 درصد موارد را زیرگروه‌های 1 تا […]

دستکاری ژنتیکی گاوها برای تولید انسولین

بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت برای کنترل بیماری‌شان به انسولین نیاز دارند اما تولید انسولین در شرکت‌های داروسازی همیشه با محدودیت‌ مواجه بوده است. یکی از روش‌هایی که در حال حاضر برای تولید انسولین استفاده می‌شود، با کمک باکتری‌ها است. اما حالا پژوهشگران برای افزایش تولید انسولین به گاوها به روی آورده‌اند. آنها ژن‌های […]

آیا «مغز» عامل اصلی ایجاد چاقی است؟

اضافه وزن و چاقی یک موضوع پیچیده و چند عاملی است. اما نتایج پژوهش‌های متعدد طی چند سال گذشته انگشت اتهام را بیش از پیش به سوی مغز نشانه گرفته است. چون این مغز است که به ما می‌گوید چه زمانی گرسنه هستیم و چه زمانی سیر شده‌ایم. همچنین، مغز بر رفتار غذایی ما هم […]

آیا DNA غذای پخته شده در دمای بالا به سلول‌های ما آسیب می‌زند؟

این نکته از سال‌ها پیش شناخته شده که پختن غذا در دمای بالا می‌تواند اثرات سرطان‌زایی داشته باشد. علت آن هم برخی مولکول‌هایی است که در دمای بالا تولید می‌شوند و می‌توانند به صورت بالقوه احتمال بروز سرطان را افزایش دهند. حالا پژوهشگران از یک زاویه دیگر هم به موضوع نگاه کرده‌اند: آیا DNA موجود […]

مطالب داغ

افزایش ۴۲ درصدی احتمال ابتلا به آلزایمر در مبتلایان فشار خون بالای کنترل نشده

فشار خون بالا جزو بیماری‌هایی است که متاسفانه توسط اغلب افراد جدی گرفته نمی‌شود و اتفاقا شیوع بسیار بالایی هم دارد. در کشور ایران حدود ۳۰ درصد بزرگسالان مبتلا به فشار خون بالا هستند (که به آن پُرفشاری خون هم می‌گویند). اما قسمت جالب‌تر داستان اینجا است که ۴۰ درصد مبتلایان اصلا از بیماری خودشان […]

پیشگیری از مننژیت و سپسیس: اولین واکسن مننگوکوکی برای شیرخواران توسط FDA تایید شد

واکسن چهارگانه‌ی MenQuadfi، محصول شرکت سانوفی پاستور (Sanofi Pasteur)، که نخستین بار در سال ۲۰۲۰ برای استفاده در بزرگسالان و کودکان بالای ۲ سال تأیید شده بود، اکنون مجوز سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای استفاده در شیرخواران را نیز دریافت کرده است. این واکسن برای مقابله با چهار گونه‌ی شایع از باکتری‌های مننگوکوک […]

آیا پیوند مدفوع به درمان افسردگی کمک می‌کند؟

در یک مطالعه‌ی تازه از محققان چینی که طی هفته‌های اخیر در مجله‌ی Frontiers in Psychiatry منتشر شده، مشخص شده که پیوند مدفوع می‌تواند به تقویت درمان افسردگی کمک کند! در این متاآنالیز، نقش پیوند مدفوع (FMT) در اختلالات خلقی، به‌ویژه افسردگی بررسی شده است. طی سال‌های اخیر می‌دانیم میان سلامت روده و سلامت روان […]

آیا یک پزشک استرالیایی موفق به درمان تومور مغزی شده است؟

پروفسور ریچارد اسکولیر یک پاتولوژیست متخصص در حوزه‌ی سرطان پوست است که در استرالیا زندگی می‌کند و پژوهش‌های او به همراه همکارش سبب نجات جان هزاران نفر از این بیماری شده. حدود یک سال قبل دکتر اسکولیر متوجه شد خودش به نوعی سرطان مغز مبتلا شده. یک نوع خاص از تومور گلیوبلاستوما که به‌قدری مهاجم […]

مطالب پربازدید

آیا تیرزپاتید (Tirzepatide) در درمان چاقی یک انقلاب ایجاد می‌کند؟

این روزها داروهای کاهش وزنی که با اثر روی گیرنده GLP1 عمل می‌کنند، طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند و سماگلوتید (semaglutide) در خط مقدم آنها است. حالا یک داروی دیگر به نام تیرزپاتید (Tirzepatide) هم احتمالا به لیست داروهای لاغری اضافه خواهد شد و این یکی حتی از سماگلوتید هم بهتر عمل می‌کند. این دارو در […]

میزان مناسب و بهترین روش مصرف ویتامین D: روزانه؟ هفتگی یا ماهیانه؟

ویتامین D جزو ویتامین‌های مهمی است که کمبود آن در تمام دنیا شیوع بالایی دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود یک میلیارد نفر در سراسر جهان به کمبود آن دچار هستند. در اینجا می‌خواهیم به این نکته بپردازیم که بهترین روش مصرف مکمل ویتامین دی چگونه است و مقدار مناسبش چقدر است؟ اما پیش از شروع […]

تایید داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) برای کاهش وزن توسط سازمان غذا و داروی آمریکا

اواخر اردیبهشت از نتایج قابل توجه داروی تیرزپاتید (Tirzepatide) در کاهش وزن صحبت کردیم. حالا سرانجام استفاده از این دارو توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای دو گروه از افراد مورد تایید قرار گرفته است: ۱- افراد چاق (دارای BMI بالای ۳۰)
۲- افرادی که دارای اضافه وزن هستند (BMI بالای ۲۷) و یکی از […]

تیرزپاتید، ویگووی، ویکتوزا و… پاسخ به پرسش‌های رایج در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن GLP1

قبلا در «آپدیت ام دی» در مورد داروهای لاغری و کاهش وزن زیاد صحبت کرده‌ایم. در میان آنها یک دسته دارویی خاص طی چند سال گذشته محبوبیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. اینها جزو یک کلاس دارویی به نام «آگونیست گیرنده پپتید شبه گلوکاگون ۱» یا به طور خلاصه «آگونیست GLP1» هستند. جالب است بدانید اغلب این […]

با همکاری

پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
معاونت آموزشی سازمان نظام پزشکی کل کشور
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
اداره کل آموزش همگانی جمعیت هلال احمر
X
آپدیت ام دی تازه‌های پزشکی از رفرنس‌های معتبر