قرص ضدبارداری و پرخوری عصبی: آیا هورمونها مقصر اشتهای کاذب شما هستند؟
حتماً برای شما هم پیش آمده که در روزهای خاصی از ماه، بیدلیل به سمت یخچال کشیده شوید و هوس شیرینی یا غذاهای چرب رهایتان نکند. خیلیها این حالت را به استرس روزمره یا ضعف اراده ربط میدهند؛ اما آیا میدانستید که شاید پای یک مقصر پنهان در میان باشد؟ پژوهشهای جدید نشان میدهند که قرصهای پیشگیری از بارداری یا تنظیم قاعدگی ممکن است جزو عوامل موثر مهم باشند.
پژوهشگران در یک مطالعهی جدید، رفتار ۴۲۲ زن را به مدت ۴۹ روز متوالی بررسی کردند. نتایج نشان داد که تمایل به پرخوری عصبی (یعنی پناه بردن به غذا برای تسکین احساسات منفی) در روزهایی که زنان قرصهای حاوی هورمون فعال مصرف میکردند، بهطور معناداری بیشتر از روزهای مصرف قرصهای دارونما (بدون هورمون) بود.
اختلال پرخوری (Binge Eating)، به معنای مصرف حجم زیادی از غذا در زمان کوتاه و احساس از دست دادن کنترل، یکی از شایعترین اختلالات خوردن است که بیشتر، دختران و زنان را درگیر میکند. این اختلال با افسردگی و عوارض جدی جسمی گره خورده است. با این حال، برای زنانی که از قرصهای ضدبارداری استفاده میکنند، خودِ این هورمونهای مصنوعی میتوانند یک عامل خطرِ پنهان باشند.
چرا هورمونها ما را گرسنه میکنند؟
سالهاست که میدانیم زنان در روزهای پس از تخمکگذاری، یعنی زمانی که سطح استروژن و پروژسترون بهطور همزمان بالاست، تمایل بیشتری به غذا خوردن دارند. قرصهای ضدبارداری ترکیبی نیز با ارائهی همزمان استروژن مصنوعی و پروژستین، دقیقاً همین شرایط هورمونی را در بدن شبیهسازی میکنند.
پژوهشگران معتقدند این ترکیب هورمونی مانند یک کلید، سیستم پاداش مغز را روشن میکند. به زبان سادهتر، هورمونها مدارهای مرتبط با هوسهای غذایی را تحریک کرده و باعث میشوند غذاهای چرب یا حاوی قند بالا، جذابتر از همیشه به نظر برسند.
راهکار چیست؟ معجزهی پایش فردی
در میان دادههای این پژوهش، یک نکتهی امیدوارکننده نیز وجود داشت. محققان متوجه شدند که میزان پرخوری عصبی در چرخهی دوم مصرف قرص، نسبت به چرخهی اول کاهش یافته است؛ در حالی که میزان دریافت هورمون ثابت بود. دلیل این اتفاق چه بود؟
پاسخ در یک تکنیک رفتاری ساده به نام «پایش فردی» (Self-monitoring) نهفته است. به نظر میرسد همین که زنان هر روز وضعیت تغذیه و احساسات خود را ثبت میکردند، باعث شد تا ناخودآگاه کمتر بهصورت تکانشی غذا بخورند.
ضمنا به خاطر داشته باشید که این عارضه در همهی زنان رخ نمیدهد و ژنتیک یا تفاوتهای فردی نقش مهمی در بروز آن دارند. البته اگر شما از قبل زمینه استرس بالایی داشته باشید، احتمال بروز این عارضه بیشتر است!
در نهایت از آنجایی که در این مطالعه سطح خونی هورمونها اندازهگیری نشده و تنها یک نوع قرص بررسی شده است، تعمیم دادن قطعی این نتایج به تمامی فرمولاسیونهای دارویی نیازمند پژوهشهای تکمیلی است.
اما برای میلیونها زنی که روزانه به این داروها وابسته هستند، آگاهی از این ارتباط میتواند اولین قدم برای مدیریت بهتر وزن و سلامت روان باشد.
ویدیوی مرتبط: چگونه «کالری خوری» جلوی کاهش وزنمان را میگیرد؟
